BASO, s.d. Een praktische gids voor de evaluatie en behandeling van overgewicht en
obesitas. 57 p.
BOECKX, Hilde 2003-2004. Toegepaste dieetleer. Niet-gepubliceerde cursus, Campus Geel,
KHK, (2) 46 p.
BRAET, C., VAN WINCKEL, M., 2001. Behandelingsstrategie?n bij kinderen met
overgewicht. Houten, Bohn Stafleu Van Loghum, 193 p.
CENTERS FOR DISEASE CONTROL AND PREVENTION (CDC), 2000. CDC Growth
Charts 2000. http://www.cdc.gov/ (9 September 2004).
CODEX MEDICUS, 2001. Elfde geheel herziene en opnieuw bewerkte druk, Arnhem,
Elsevier, 1464 p.
COLE, T.J., et al., 2000. Establishing a standard definition for child overweight and obesity
worldwide: international survey. British Medical Journal, 2000 (320) 1-6.
COLE, T.J., 2004. Children grow and horses race: is the adiposity rebound a critical period
for later obesity? Pediatrics, 2004 (12 maart) 1-7.
DE GEETER, H., 2003. Eiwitten hebben niet allemaal dezelfde voedingswaarde? Waarom?
Nutrinews, 2003 (2) 14-16.
DE GRELLE (voedingsdeskundige), C., 2004. Vanaf welke leeftijd is de BMI bruikbaar?
http://www.famidoo.be/ (2 november 2004).
DE RYCKER, J., 2005. L?obesit? chez l?enfant. Brochure, Tirlemontoise, Centre de
Documentation et d?Information de la Raffinerie Tirlemontoise, 7 p.
DE SPIEGELAERE, M., et al., 1998. Socioeconomic status and changes in body mass from 3
to 5 years. Archives of Disease in Childhood, 1998 (78) 477-478.
DIELS, Marianne, 1997. Fenylketonurie en andere stoornissen in de aminozuurstofwisseling.
Niet-gepubliceerd rapport metabole aandoeningen, Diepenbeek, Centrum Pinocchio, 12 p.
DIELS, Marianne, 2003. Dieetblad bij fenylketonurie. Diepenbeek, Centrum Pinocchio, 1 p.
DIELS(1), Marianne, 2004. Di?tiste Centrum Pinocchio Diepenbeek, mondelinge mededeling
19 oktober 2004.
DIELS(2), Marianne, 2004. Di?tiste Centrum Pinocchio Diepenbeek, mondelinge mededeling
23 november 2004.
DIELS(3), Marianne, 2005. Di?tiste Centrum Pinocchio Diepenbeek, mondelinge mededeling
23 maart 2005.
DIELS(4), Marianne, 2005. Di?tiste Centrum Pinocchio Diepenbeek, mondelinge mededeling
13 april 2005.
DIETZ, W.H., 1994. Critical periods in childhood for the development of obesity. The
American Journal of Clinical Nutrition, 1994 (59) 955-959.
DIETZ, W.H., 1997. Periods of risk in childhood for the development of adult obesity- What
do we need to learn? The Journal of Nutrition, 1997 (127) 1884S-1886S.
DOROSTY, A.R., et al., 2000. Factors associated with early adiposity rebound. Pediatrics,
2000 (5 mei) 1115-1118.
EU CHILDHOOD OBESITY PROGRAMME, 2003. Childhood obesity: Early Programming
by Infant Nutrition. Newsletter 3, 2003-2004 (winter).
http://www.childhood-obesity.org (16 oktober 2004).
FERNANDES, J., SAUDUBRAY, J.M., VAN DEN BERGHE, C., 2000. Inborn Metabolic
Diseases Diagnosis and Treatment. Derde herziene uitgave, Duitsland, Springer-Verlag, 174-
175 p.
FREEDMAN, D.S., et al., 2001. BMI rebound, childhood height and obesity among adults:
the Bogalusa Heart Study. International Journal of Obesity, 2001 (25) 543-549.
GEZONDHEIDSRAAD, 2003. Overgewicht en obesitas. Den Haag, 157 p.
http://www.gr.nl. (4 oktober 2004).
GUO, SS., et al., 2000. Body mass index during childhood, adolescence and young adulthood
in relation to adult overweight and adiposity: the Fels Longitudinal Study. International
Journal of Obesity, 2000 (24) 1628-1635.
HAUSMAN, D.B., et al., 2001. The biology of white adipocyte proliferation. Obesity
reviews, 2001 (2) 239-254.
HALLAM, P., et al., 2005. Review of BMI in the Adult PKU Clinic. Londen, Congres
metabole, 2005 (17-18 maart).
HELLEMA, H., 2004. Hypothalamus speelt cruciale rol in regulatie eetgedrag. Elsevier, 1 p.
http://www.somatoselectief.nl/ (10 april 2005).
KOLETZKO, VON KRIES, 2001. Is early feeding related to later obesity risk? The Nestl?
nutrition workshop, Obesity in Childhood and Adolescence, 2001 (April).
LAUWERS, 2000. Inleiding tot de baby-en kindervoeding. Derde herwerkte en vermeerde
uitgave, Leuven, Acco, 137 p.
LSHTM (bron), 2003. Phenylketonurie. http://www.medicinfo.nl/ (17 juli 2004).
MAES, A., 2003. Neonatologische zorgverlening. Niet-gepubliceerde cursus, KHLeuven
faculteit vroedkunde, 120 p.
MARTORELL, R., et al., 2001. Early nutrition and later adiposity. The Journal of Nutrition,
2001 (131) 874S-880S.
MAYNARD, L.M., et al., 2001. Childhood body composition in relation to body mass index.
Pediatrics, 2001 (107) 344-350.
MEDIC INFO, 2003. Phenylketonurie (PKU).
http://www.medicinfo.nl/ (18 September 2004).
MEDLINE PLUS, 2002. Medical Encyclopedia: Phenylketonuria.
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001166.htm (17 juli 2004).
METGES, C.C., 2001. Does dietary protein in early life affect the development of adiposity
in mammals? The Journal of Nutrition, 2001 (131) 2062-2066.
NATIONAL PKU NEWS, 2000. British and European Guidelines for the Treatment of PKU.
http://web47.radiant.net/~pkunews/ (12 November 2004).
NEDERLANDSE PKU VERENIGING (NPKUV), 2004. Wat is PKU?
http://www.npkuv.nl/wat_is_pku.htm (18 september 2004).
NIJS, H., Prof. dr. SCHRANDER, S., 2003. Klinische genetica: de hielprik. Patient Care,
2003 (7) 33-36.
PRINS, B., et al., 1997. Regulation of adipose cell number in man. Clinical Science, 1997
(92) 3-11.
ROELANTS, M., 2004. Symposium Vlaamse groeicurven 16 september 2004: overgewicht
en obesitas in Vlaanderen.
ROLLAND-CACHERA, M.F., et al., 1984. Adiposity rebound in children: a simple indicator
for predicting obesity. The American Journal of Clinical Nutrition, 1984 (39) 129-135.
ROLLAND-CACHERA, M.F., et al., 1995. Influence of macronutrients on adiposity
development: a follow up study of nutrition and growth from 10 months to 8 years of age.
International Journal of Obesity, 1995 (19) 573-578.
ROLLAND-CACHERA, M.F., et al., 1999. Increasing prevalence of obesity among 18-years-
old males in Sweden: evidence for early determinants. Acta Paediatrica, 1999 (88) 365-367.
ROLLAND-CACHERA, M.F., et al., 2000. Obesit?, d?pistage et pr?vention chez
L?enfant., Editions Inserm, 325 p.
http://www.childhoodobesity.net/Obesity%20Synthesis.pdf (10 april 2005).
ROLLAND-CACHERA, M.F., et al., 2001. Early adiposity rebound is not associated with
energy or fat intake in infancy. Pediatrics, 2001 (108) 218-219.
ROUSSEAU, N., 2004. Zwaarlijvigheid: te veel eiwitten in de zuigfles? Health & Food, 2004
SCAGLIONI, S., et al., 2004. Body mass index rebound and overweight at 8 years of age in
hyperphenylalaninaemic children. Taylor & Francis Health Sciences. Acta Paediatrica, 2004
93 (12) 1596-1600.
SCAGLIONI, S., et al., 2000. Early macronutrient intake and overweight at five years of age.
International Journal of Obesity and Related Metabolic Disorders, 2000 24 (6) 777-81.
SIERVOGEL, R.M., et al., 1991. Patterns of change in weight/stature2 from 2 to 18 years:
findings from long-term serial data for children in the Fels longitudinal growth study.
International Journal of Obesity, 1991 (15) 479-485.
SKELTON, MD., 2004. Childhood Obesity: Overview. Mead Johnson & Company, 2004.
http://www.meadjohnson.com/professional/newsletters/pp0300a1.html (16 oktober 2004).
THIBAULT, H., ROLLAND-CACHERA, M.F., 2003. Strat?gies de pr?vention de l?ob?sit?
chez l?enfant. Archives de p?diatrie, 2003 (10) 1100-1108.
VAN DEN DRIESSCHE, M., et al., 2000. Peutervoeding, meer dan mee-eten uit de pot.
Nutrinews, 2000 (december). http://www.nice-info.be/ (18 Februari 2005).
VAN DEN DRIESSCHE(1), M., 2004. Eiwitinname en risico op obesitas. Eerste jaarlijkse
studiedag voor Pediatrische Di?tisten. Nestl?, 27 april 2004.
VAN DEN DRIESSCHE(2), M., 2004. Obesitas: een dreigend probleem?vroegtijdige
preventie een absolute must! Dieetbrief Nestl?, 2004 (25).
VANHOLE (dr. Prof), R., 2003. Neonatologie: afwijkingen bij de pasgeborene. Niet-
gepubliceerde cursus, KHLeuven faculteit vroedkunde, 40 p.
VAN LOO, Marleen, 2003-2004. Toegepaste voedings-en dieetleer van het kind. Niet-
gepubliceerde cursus, Campus Geel, KHK, 136 p.
VAN LOO, Marleen, 2002-2003. Voedingsleer. Niet-gepubliceerde cursus, Campus Geel,
KHK, (2) 148 p.
VAN MOL, E., 2004. Toenemend overgewicht bij kinderen. Nutrinews, 2004 (2) 3-9 p.
VAN WINCKEL, M., 1995. Wanneer is een kind te dik? De eetbrief, 1995 (21) 3-5 p.
VERHULST, G., 2005. Laag geboortegewicht verhoogt risico op diabetes. Artsenkrant, 2005
(4 maart) 18.
VERJANS, V., 2002. Adiposity rebound, een kritische periode in de ontwikkeling van
obesitas en het verband met eiwitinname en vetcelhyperplasie. Niet-gepubliceerd eindwerk,
KH Leuven, 52 p.
VOEDINGSAANBEVELINGEN, 2003. Voedingsaanbevelingen voor Belgi?. Herziene
versie 2003, de Hoge Gezondheidsraad, 57 p.
http://www.health.fgov.be/ (18 februari 2005).
VOSTERS, J., et al., 2003-2006. Project: Vroegtijdige signalisering en preventie van
overgewicht.
http://www.niwi.knaw.nl/nl/oi/nod/onderzoek/OND1289116/toon (4 November 2004).
WHITAKER, R.C., et al., 1997. Predicting obesity in young adulthood from childhood and
parental obesity. New England Journal of Medicine, 37 (13) 869-873.
WHITAKER, R.C., et al., 1998. Early adiposity rebound and the risk of adult obesity.
Pediatrics, 1998 (10) 1-6.
WILLIAMS, S., et al., 1999. Predicting BMI in young adults from childhood data using two
approaches to modelling adiposity rebound. International Journal of Obesity, 1999 (23) 348-
ZELISSEN, P., 2003. Obesitas en overgewicht: Oorzaken, gevolgen en behandeling. Tweede
druk, Leuven, Davidsfonds, 100 p.

Artikels
Balzer,A. (2006).Diabetes bij de kat: is dit echt zo ingewikkeld? Het Dierenartsen
Weekblad.46,18-19
Balzer,A.,(2006). Katteneigenaars hebben specifieke verwachtingen. Het Dierenartsen
Weekblad, 57,20-22
Biourge,V., et al (2003). Obesity: the key role of proteins. Waltham Focus: latest
innovations in clinical nutrition. p15-19
Bourgeois, H., Elliot; D., Marniquet, P., Soulard, Y., & Watson, H.(2004). Food selection
behaviour. Waltham Focus Special Edition: Dietary Preferences Of Dogs And Cats, p11-
Burrows, C.F. (1996). Constipatie, obstipatie en megacolon bij de kat. Waltham Focus,
6(1),9-14
Dethioux,F., Marniquet,P., Petit,P.,& Weber,M.(2005). How can we prevent the
metabolic consequences of neutering? Waltham Focus special edition: Preventative
nutrition for major health risks in cats. p9-18
Diez,M,.& Nguyen,P. (2006). De epidemiologie van obesitas bij hond en kat. Waltham
Focus, 16(1), 2
Diez,M. (2006). De lichaamsconditiescore bij kat en hond. Waltham Focus,16(1), 39-40
Elliot,D.A.(2006). Technieken om de lichaamssamenstelling bij hond en kat te
beoordelen. Waltham Focus,16(1), 16-18
Fogle, B.R. (1992). De relatie mens-dier. Waltham International Focus. 2(4)
Fleeman, L.M., Seton, J.E.,& Rand, J. (2006). Benadering van obesitas bij hond en kat.
Waltham Focus.16(1)
Gerards, F., (2003). Dieetadvisering aan ongemotiveerde patiënten. Nederlands
tijdschrift voor diëtisten. 58(6),165-168
German,A. (2006).Risico?s van obesitas bij gezelschapsdieren. Waltham Focus. 16(1),
21-26
Iracka, J., & Heath, S., & Muller, G., & Halsberghe, C. (2006).What is Obesity?.
Waltham Focus Special Edition: A Behavioural Approach To Canine Obesity. p11
Iracka, J., & Heath, S., & Muller, G., & Halsberghe, C. (2006).Treating Obesity. Focus
Special Edition: A Behavioural Approach To Canine Obesity. p29-37
Iracka, J., Heath, S., Muller, G., & Halsberghe, C. (2006).Motivating the client.
Waltham Focus Special Edition: A Behavioural Approach To Canine Obesity. p39-45
Kallfelz, F.A (2004). De calcium-en fosforbehoefte van pups en kittens. Waltham Focus.
14(3),4-9
McCune, S.,& Hawthorne, A., (1997). Verbetering van de leefomgeving van
binnenkatten. Waltham Focus, 7(4), 28-31
Nguyen, P.,& Diez, M. (2006). Nutritionele aspecten van obesitas. Waltham Focus.
16(1)
Overgraauw, P. (2007). Overgewicht bij hond en kat. Over Dieren: Het informatieblad
voor de dierenbezitter. 20(77),20-29
Siméon, C. (2005). Angstgedrag bij de kat. Het Dierenartsen Weekblad, 33,20-21
Boeken
Van Meer,K.,& Van Neijenhof, J.(2000). Elementaire sociale vaardigheden: Skillslab-
reeks voor verzorgende vaardigheden. Diegem: Kluwer.
Bronnen van het internet
Beuther, D.A., Weiss, S.T., T Sutherland, E.R.(2006). Obesity and asthma.
Gevonden op 6 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
Buffington,C.A. (1994) Management of obesity?the clinical nutritionist?s experience.
Gevonden op 13 februari 2008 op het internet:
www.ncbi.nlm.nih.gov:pubmed:8087162?ordinalpos=3&itool=EntrezSystem2
Eger, E.I., & Saidman, L.J.(2005).Illustrations of inhaled anesthetic uptake, including
intertissue diffusion to and from fat.
Gevonden op 10 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
Fettman, M.J., Stanton, C.A., Banks, L.L., Hamar, D.E., Hegstad, R.L.,
& Johnston, S. (1997)Effects of neutering on bodyweight, metabolic rate and glucose
tolerance of domestic cats.
Gevonden op 10 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
Fettman, M.J. et al (1998) Effects of weight gain and loss on metabolic rate, glucose
tolerance and serum lipids in domestic cats.
Gevonden op 10 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
Freeman, LM et al (2006) Disease prevalence among dogs and cats in the United States
and Australia and proportions of dogs and cats that receive therapeutic diets or dietary
supplements.
Gevonden op 13 februari 2008 op het internet:
www.pubmed.com
German, A.J. (juli 2006)The growing problem of obesity in dogs and cats.
Gevonden op 10 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
Hand, M.S.,& Armstrong P.J.,& Allen T.A. (1989). Obesity: occurrence, treatment and
prevention.
Gevonden op 6 november 2007 op het internet:
www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=pubmed&Cmd=ShowDetailView&TermT
Hoeing, M. , Thomaseth, K., Waldron, M.,& Ferguson, D.C.(januari 2007) Insulin
sensitivity, fat distribution, and adipocytokine response to different diets in lean and
obese cats before and after weight loss. American Journal of Physiology: Regulatory,
Integrative and Comparative Physiology.
Gevonden op 10 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
(Oktober 2006)How the cat got fat. The Journal of Nutrition.
Gevonden op 6 november 2007 in Ebsco databank
Lamas ,O., Marti, A.,& Martínez, JA.(2002) Obesity and immunocompetence
Gevonden op 10 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
Marder, (1995). Fat cats: What every owner should know.
Gevonden op 10 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
Root, M.V., Johnston, S.D.,& Olson, P.N.(1996) Effect of prepuberal and postpuberal
gonadectomy on heat production measured by indirect calorimetry in male and female
domestic cats.
Gevonden op 10 november 2007 op het internet:
www.pubmed.com
Turner,B., LeRoy,B.E., Tarpley,H.L,Moore,H.,Latimer,K.S.,&,Bain,P.J.(2005). Feline
Hepatic Lipidosis.
Gevonden op 14 april 2008 op het internet:
http://www.vet.uga.edu/vpp/clerk/turner/index.php
Yaissle, J.E., Holloway, C.& Buffington, C.A., (2004). Evaluation of owner education as
a component of obesity treatment programs for dogs.
Gevonden op 13 februari 2008 op het internet:
www.pubmed.com
Handelsmerken in eigendom van Hill?s Pet Nutrition
Hill?s (2004) Twee klinisch bewezen nutritionele benaderingen van gewichtsverlies bij
katten. Brochure.
Hill's (2007). Hill's Science Plan Neutered Cat. Brochure.
Hill?s (2008) Gewichtscontrole programma in de praktijk. Brochure.
Onuitgegeven materiaal
Blom I. (2007). Anatomie en fysiologie: deel 2. Niet uitgegegeven cursus voor het
tweede jaar Bachelor Agro en Biotechnologie, afstudeerrichting dierenzorg. Geel:
KHKempen, Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek.
Blom, I., (2008). Dieetvoeding. Niet uitgegeven cursus voor het derde jaar Bachelor
Agro en Biotechnologie, afstudeerrichting dierenzorg. Geel: KHKempen, Departement
Agro en Biotechnologie.
Pardon, H., (2007). Hond en kat. Niet uitgegeven cursus voor het tweede jaar Bachelor
Agro en Biotechnologie, afstudeerrichting dierenzorg. Geel: KHKempen, Departement
Industrieel Ingenieur en Biotechniek.
Wuyts, A. (2007). Communicatie Niet uitgegegeven cursus voor het tweede jaar
Bachelor Agro en Biotechnologie, afstudeerrichting dierenzorg. Geel: KHKempen,
Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek.
Symposiumvoordrachten
Cannon, M. (2005) Feline Medicine: Obesity lecture notes. Hill?s European Speaker
Tour. Brussel
Powerpointpresentatie van een voordracht op een Symposium in Brussel.
Carey, D.,&, Lepine, J. (2006). Maximising mobility with nutrition. Iams clinical
nutrition symposium. Montreux.
Notities van een voordracht op een Symposium in Montreux.
Morgan, D. (02-2006). Improving Mobility: Does human intervention hinder of help?
Iams clinical nutrition symposium. Montreux.
Notities van een voordracht op een Symposium in Montreux.

Alvaraz, A. (2002). A study of prevalence of sleep apnea among commercial truck drivers.
FMCSA contact
Backer, W. De.(2001). Slaapapneu en primaire preventie.
Buyse, B. (2001). Richtlijnen polysomnografie, raadpleging slaapstoornissen, CPAP thuis,
thuisventilatie, O2-therapie.
De Hoge Gezondheidsraad. (2003). Voedingsaanbevelingen voor Belgi?. Ministerie van
Sociale Zaken, Volksgezondheid en Leefmilieu, 81 p.
De Vogelaere, P. (1997). Voedingsonderzoek bij Oost Vlaamse vrachtwagenchauffeurs
tewerkgesteld in het internationaal goederenvervoer. Niet gepubliceerd eindwerk, Gent,
Vesalius Hogeschool, 167 p.
De Vriese, S. (2004). Nationale Voedsleconsumptiepeiling. Gevonden op 4-11-2004 op het
internet: http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/index5.htm
De Vriese, S. (2004). Gezondheidsenqu?te door interview 1997. Gevonden op 4-11-2004 op
het internet: http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/index5.htm
De Vriese, S. (2004). Gezondheidsenqu?te door interview 2001. Gevonden op 4-11-2004 op
het internet: http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/index5.htm
De Vriese, S. (2004). Gezondheidsenqu?te door interview 2004. Gevonden op 4-11-2004 op
het internet: http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/index5.htm
De Vriese, S. (2004). Gezondheidsenqu?te door interview Belgi? 2001 ? Resultaten.
Gevonden op 7-2-2005 op het internet: http://www.iph.fgov.be/sasweb/his/nl/index.htm
De Vriese, S. (2004). Gezondheidsenqu?te door interview Belgi? 1997 ? Resultaten.
Gevonden op 7-2-2005 op het internet: http://www.iph.fgov.be/sasweb/his/nl/index.htm
Engelaar, D. (1996). Pathologie van de slaap. Niet gepubliceerde bijscholingscursus voor
internisten
Engelaar, D. (2004). Slaap en slaapstoornissen. Medische wetenschappen, deel 3. Niet
gepubliceerde cursus, gezondheidszorg Turnhout
Findley, L., Unverzagt, M., Guchu, R., Fabrizio, M., Buckner, J., Suratt, P. (1995). Vigilance
and automobile accidents in patients with sleepapnea or narcolepsie.
Gevonden op 01 oktober 2004 op het internet http://extra.prevent.be/print/5M4C7G-02
Gevonden op 06 oktober 2004 op het internet
http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=openmailart&art_id=1759
Gevonden op 24 oktober 2004 op het internet http://www.nvsap.nl/slaapapneu.htm
Gevonden op 16 februari 2005 op het internet http://www.umcn.nl/extern/ulc/profi.htm
Gevonden op 19 maart 2005 op het internet
http://www.ua.ac.be/main.asp?c=*PNEUMO&n=12615&ct=008326&e=t17180
Gevonden op 31 maart 2005 op het internet http://www.resprecare-
medical.nl/info/SDBOSA/Slaapapneu.html
Gevonden op 31 maart 2005 op het internet http://www.resprecare-
medical.nl/info/overzicht/slaapstadia.html
Gevonden op 31 maart 2005 op het internet http://www.resprecare-
medical.nl/info/overzicht/lengte.html
Gevonden op 31 maart 2005 op het internet http://www.resprecare-
medical.nl/info/overzicht/leeftijd.html
Gevonden op 02 april 2005 op het internet http://users.pandora.be/sleepervb/functie.htm
Gevonden op 02 april 2005 op het internet http://www.farmaka.be/pat_slapen.html
Gevonden op 02 april 2005 op het internet http://www.azstlucas.be/focus/focus_30_06.asp
Gevonden op 03 april 2005 op het internet
http://www.gezondheid.be/index.cfm?fusecation=art&art_id=1758
Gevonden op 13 april 2005 op het internet http://www.slaap-
apneu.be/pag_VAPA/pagVAPA02nieuws/pagnieuws2Dvapa.html
Gill, P. E., Wijk, K. (2004). Case study of a healthy eating intervention for Swedish lorry
drivers. Health Education research, vol. 19 (3), 1-10.
Gislason, T., Tomasson, K., Reynisdottir, JK., Kristbjarnarson, H. (1997). Medical risk
factors amongst drivers in single car accidents.
Groen, J.H.M. de, Keimpema, A.R.J. van, Meulen, F.W. van der. (2001). Diagnostiek en
behandeling van het obstructieve slaapapneusyndroom (osas)(bij volwassenen).
Van Zuiden Communications B.V., Alphen a/d Rijn (Nederland).
http:// www.gezondgewicht.be/nl : gewicht en behandeling
http://www.ipaq.ki.se
http://users.pandora.be/sleepervb/functie.htm
http://www.umin.nl/extern/vlc/profi.htm
http://www.resprecare.medical.nl/info/SDBOSA/slaapapneu.html
http://extra.prevent.be/print/5M4C7G-02
Jack, F.R., Piacentini, M.G., Schr?der, M.J.A. (1998). Perception and role of fruit in the
workday diets of Scottish lorry drivers. Appetite, 30,139-149
Jebb, S. (2001). Een gewichtig probleem. Tijdschrift verpleegkundig perspectief
gezondheidsvoorlichting en-opvoeding, 17, 130-130.
Kryger, M.H., Roth , T., Dement, W.C. (1994). Principles and practise of sleep medicine.
United States of America: W.B. Saunders Company.
Maes, L. (2004). Health Behaviour in School-Aged Children. Gevonden op 4 november 2004
op het internet: http://allserv.ugent.be/~cvereeck/hbsc
Moens, G. (1997). Overgewicht en gezondheid bij de werkende bevolking. Psychiatrie en
verpleging, 2, 144-147
Muls, E. De consensus van de BASO. Gids voor de evaluatie en behandeling van
overgewicht en obesitas, 1, 4-35.
Muls, E. (1992). Oorzaken van obesitas. Gezondheidsbrief, 9, .9-10.
Murray, W. J. (1991). A new method for measuring daytime sleepiness: The Epwodth
Sleepiness Scale. Sleep, 14 (6): 540-545.
Noda, A., Yagi, T., Yokota, M., Okada, T. (1998). Daytime sleepiness and automobile
accidents in patients with obstructive sleep apnea syndrome.
Onderzoeksmethode (deel1 en deel2 ) ; H. Schrooten , B. Storms ; Ac 2003-2004 ; editie
09/2003, KHK
Pauwels, W. (2002). Obesitas. Tijdschrift voor hulpverleners in de geestelijke
gezondheidszorg, 1, 28-35.
Pauwels, W. Guislain, P.C. (2002). Obesitas. Psychiatrie en verpleging, 1, 28-29.
Pessers, I. C. B. M. C. (2003-2004). Slaapapnoesyndroom bij vrachtwagenchauffeurs: een
cross sectionele prevalentiestudie, onuitgegeven eindverhandeling, Katholieke Universiteit
Leuven, Faculteit Geneeskunde, departement Maatschappelijk Gezondheidszorg, afdeling
arbeids- en verzekeringsgeneeskunde.
Radermecker, R. (2004). Obesitas en gynaecologische pathologi?n. Bloedvaten, hart, longen,
1, 14-15.
Raymaeckers, C., 2005. Humane aspecten van de informatica. Niet-gepubliceerde cursus,
Diepenbeek, LUC, 215p.
Remy, A.S., Renders, C., & Van Wouwe, K. (2004). Preventie van overgewicht en obesitas.
Lacta Magazine, 1, .4-6.
Roozen, J. (2002). Obesitas epidemie, belangrijkste uitdaging voor onze gezondheidszorg.
Wekelijks tijdschrift Medi-sfeer, 167, 14-19.
Rouckhout, D. (1999). Vermoeidheid en verkeersongevallen in verband met slaapgebonden
ademhalingsstoornissen.
Stoohs, RA., Guilleminault, C., Itoi, A., Dement, WC. (1994). Traffic accidents in
commercial long-haul truck drivers : the influence of sleep-disordered breathing and obesity.
Schoone, K., 2004. Statistiek. Niet-gepubliceerde cursus, Geel, KHK, 126p.
Thissen, J. (2003). Medische behandeling van obesitas. Wekelijks tijdschrift Medi-sfeer, 198,
14-16.
Uptodate. Atwood, C. W. (2004). Oxymetry in sleep apnea. Gevonden op 6-04-2005 op het
internet: http:// www.uptodate.com
Uptodate. Kline, L. R. (2004). Clincal presentation and diagnostic approach to sleep apnea.
Gevonden op 6-4-2005 op het internet: http:// www.uptodate.com
Uptodate. Kryger, M. H. (2004). Overview of the management of obstructive sleep apnea.
Gevonden op 6-4-2005 op het internet: http:// www.uptodate.com
Uptodate. Millman, M. P., Kramer, N.R. (2004). Unattended monitoring in the diagnostic
evaluation of sleep apnea. Gevonden op 6-4-2005 op het internet: http://www.uptodate.com
Uptodate. Reeves-Hoch?, M. K., Weaver, T. (2004). Compliance and managementproblems
with nasal CPAP. Gevonden op 6-4-2005 op het internet: http// www.uptodate.com
UZ Gezondheidsbrief. (2000). CPAP, positieve luchtdruk tegen snurken en slaapapnoe.
Onuitgegeven extra editie van UZ gezondheidsbrief.
Vandevelde, N. (1993-1994). Invloed van het beroep op de voedselinname,
voedingsonderzoek bij treinbestuurders. Niet gepubliceerd eindwerk, Gent, Vesalius
Hogeschool, 87 pagina?s.
Van den Broecke. (2000). Cursus toegepaste dieetleer. Onuitgegeven werk van Katholieke
Hogeschool St. Lieven
Van Hauweart, E. (2003). De voedingsdriehoek, een praktische gids. Brussel, VIG, 101p.
Van Loo M. (2003). Voeding en maatschappij. Niet-gepubliceerde cursus, Geel, KHK, 83 p.
Van Loo M. (2003). Voedingsleer. Niet-gepubliceerde cursus, Geel, KHK, 135 p.
Van Loo M. (2004). Toegepaste voedingsleer, niet gepubliceerde cursus, Geel, KHK, 172 p.
Verbraecken, J. (1998). Mechanisms of unstable breathing during sleep in adults. Proefschrift
U.I.A.
Vermeiren, A.M. (1996). Essenti?le bestanddelen van de voeding, Leuven: Acco
Vlaamse Diabetes Vereniging VZW. (2002). Diabetesvoeding saai en met weinig variatie?
Niets is minder waar. Diabetes info, 45 (3), 13-15.
Vlaamse Diabetes Vereniging VZW. (2002). De voedingsdriehoek: vak per vak. Diabetes
info, 45 (4), 13-16.
Vlaamse Diabetes Vereniging VZW. (2002). Obesitas: de beste resultaten met een
multidisciplinaire aanpak. Diabetes info, 45 (6), 7-9.
Vlaamse overheid. (2005). Bewegen. Gevonden op 27 april 2005 op het internet
http://www.vinnigvlaanderen.be.
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie. (2005). Gezond bewegen. Gevonden op 17
april 2005 op het internet http:// www.vig.be.
Volckaert, A. (2004). Het Obstructief Slaap Apneu Syndroom (OSAS). Tempo Medical, nr.
Vzw wegcode. (2004). KB 3 mei 1987. Gevonden op 17 april 2005 op het internet
http://www.wegcode.be/wegvervoer.
Weisstein, E.W.,22/05/2005. Fisher's exact test.
(http://mathworld.wolfram.com/FishersExactTest.html).
Wereld Gezondheidsorganisatie. (2005). Diet and physical activity: a public health priority.
(17 april 2005).

1: voedselconsumptiepeiling 2004, website : http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/index5.htm
2: zelf uitgezochte vragen
3: gezondheidsenqu?te 2001, 2004, website: http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/index4.htm
4: IPAC : augustus 2002
5: Berlin questionnaire, sleep evaluation in primary care respironics, website : www.respironics.com
h) In de wagen in het verkeer wanneer U gedurende enkele minuten stilstaat (zoals file,
stoplicht)

BRAAM, W., Informatie verstandelijke handicaps, 2003
BRAET C., Dikke kinderen praktijkboek voor deskundigen, Leuven, Acco, 1995.
BRAET C., N. VAN BROECK, Een gedragstherapeutische behandeling, Leuven, Acco, 1995.
BRAET, C., M. VAN WINKEL, 2000. Gewicht en behandeling, Tijdschrift voor geneeskunde, 2000.
BRAET, C., M. VAN WINKEL, 2001.Behandelingsstrategieën bij kinderen met overgewicht, Informatorium Voeding en Diëtiek, 2001, Houten, Bohn, Stafleu Van Lochem.
COENE, I., 2003.Wat je als kleuter eet, heb je voor je leven beet, Nutrinews, 2003,4.
DE BERK, De beperkingen van kinderen met een lichte mentale achterstand (type 1) en kinderen met ontwikkelingsproblemen (type 2), 2004
DE HOGE GEZONDHEIDSRAAD, Maten en Gewichten, Handleiding voor gestandaardiseerde kwantificering van voedingsmiddelen in België, Brussel, 2001.
DE HOGE GEZONDHEIDSRAAD, Voedingsaanbevelingen voor België, Herziene versie 2003, FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.
DEHENAUW, S., 2003.Voedingsprofiel van de Vlaamse Kleuter, Nutrinews, 2003, 4.
downsyndroom vlaanderen, 2005
EUROPEAN ASSOCIATION FOR THE STUDY OF OBESITY (EASO), The case for action, 2002. http://www.childhoodobesity.net
FRIJNS, J, 1998. Het fragiele-X syndroom : oorzaak van mentale handicap. Gezondheidsbrief, 1998, 87.
GOVERS V., Lekker, leuk en gezond. Training in eetgedrag voor mentaal gehandicapten met overgewicht, Werkgroep Prader-Willi, 1998.
http://home.planet.nl/~braam/syndmenu.html
http://users.skynet.be/fa507436/afdelingen/type2.htm
http://www.downsyndroom.be
http://www.downsyndroom.nl/
http://www.gezondebasis.nl
http://www.kuleuven.ac.be/thenapa/vlaanderen/onderwijs/types
http://www.nice-info.be/
http://www.specialolympics.be
http://www.stippendieet.nl
http://www.uzleuven.be
http://www.vig.be/content/pdf/VD_praktischegids.pdf
http://www.voedingscentrum.nl
LAUWERS L.; Inleiding tot de baby- en kindervoeding, Leuven, Acco, 1993.
LOFT 33, nutrition information center, NICE maakt deel uit van VLAM vzw, 1992
MULS, Erik,2002. Obesitas een praktishe gids voor de evaluatie en behandeling van overgewicht en obesitas. Brochure, BASO, Leuven,57.
RASENBERG, S en VEEN-ROELOFS, J., Het eetcontroleprogramma, 1991
ROELANTS, M, HAUSPIE, R, 2004, Laboratorium voor Antropogenetica, Vrije Universiteit Brusselhttp://www.vub.ac.be/groeicurven
UNRUH J.F., De zorg voor kinderen met Downsyndroom, Leuven, Acco, 1999.
VAN GERVEN P, De acht types van het buitengewoon onderwijs, 2004
VAN NULAND, R., 2003 Groeidiagrammen bij het syndroom van Down, Informatorium Voeding en Diëtiek, 2000, Bohn, Stafleu Van Lochem.
VANHAUWAERT, E., 1997. De voedingsdriehoek, De Eetbrief, 1997, 42.
VANSANT, G., 2000. Een multidisciplinaire aanpak in de behandeling van obesitas, Nutrinews, 2000, 6.
VLAAMS INSTITUUT VOOR GEZONDHEIDSPROMOTIE (VIG), de praktische voedingsgids, 2003
WAUTERS, M., 2004. Fitheid en fysieke activiteit bij Vlaamse obese en niet obese jongeren. Voeding en Diëtiek, 2004, 2.

Abrahamsson, T.R., Jakobsson, T., Böttcher, M.F., Fredrikson, M., Jenmalm, M.C.,
Björkstén, B. & Oldaeus, G. (2007). Probiotics in prevention of IgE-associated
eczema: a double-blind, randomized, placebo-controlled trial. The Journal of allergy
and clinical immunology, 119 (5), 1174-1180.
Ballestero, J.A., Plazas, P.V., Kracun, S., Gomez,-Casati, M.E., Taranda, J.,
Rothline, C.V. et al. (2005). Effects of Quinine, Quinidine, and Chloroquine on ?9
?10Nicotinic Cholinergic Receptors. Molecular Pharmacology, 68, 822-829.
Bergmann, R.L. (2007). Nutrition in pregnancy. Satellite symposium.
Bech, B.H., Obel, C., Henriksen, T.B. & Olsen, J. (2007). Effect of reducing caffeine
intake on birth weight and length of gestation: randomised controlled trial. BMJ, 169
(39), 3300-3302.
Blair, S.N., LaMonte, M.J. & Nichaman, M.Z. (2004). The evolution of physical
activity recommendations: how much is enough? American Journal of Clinical
Nutrition, 79, 913S-20S.
Blum, J.W., Beaudoin, C.M. & Caton-Lemos, L. (2004). Physical activity patterns
and maternal well-being in postpartum women. Maternal and Child Health Journal,
8, 163-169.
Butte, N.F., Hopkinson, J.M., Mehta, N., Moon, J.K. & Smith, E.O. (1999).
Adjustments in energy expenditure and substrate utilization during late pregnancy
and lactation. The American Journal of Clinical Nutrition, 69, 299-307.
Brockelsby, J. & Dresner, M. (2006). Obesity and pregnancy. Current Anaesthesia
& Critical Care, 17, 125-129.
Carmichael, S., Abrams, B. & Selvin, S. (1997). The Pattern of Maternal Weight
Gain in Women with Good Pregnancy Outcomes. American Journal of Public
Health, 87 (12), 1984-1988.
Catalano, P. & Ehrenberg, H. (2006). The short- and long-term implications of
maternal obesity on the mother and her offspring. BJOG, 113, 1126-1233.
Cnattingius, S., Berfstrom, R., Lipworth, L. & Kramer, M.S. (1998). Prepragnancy
weight and the risk of adverse pregnancy outcomes. The New England Journal of
Medicine, 338, 147-152.
Coene, I. (2004). Vitamine: een overzicht. Nutrinew, 1, 3-13.
Cogswell, M.E., Scanlon, K.S., Fein, S.B. & Schieve, L.A. (1999). Medically
Advised, Mother?s Personal Target, and Actual Weight Gain During Pregnancy.
Obstetrics & Gynecology, 94, 616-622.
Cuco, G., Fernandèz-Ballart, J., Sala, J., Viladrich, C., Iranzo, R., Vila, J., & Arija, V.
(2006). Dietary patterns and associated lifestyles in preconception, pregnancy and
postpartum. European Journal of Clinical Nutrition, 60, 364-371.
Devlieger, R., Housmns, S., Verhaeghe, J., Guelinckx, I. & Vansant, G. (2006).
Weight gain during pregnancy: ten years retrospection. Journal of Maternal Fetal
Medicine.
Dokras, A., Baredziak, L.,Blaine, J., Syrop,C., Van Voorhis, B.J. & Sparks, A.
(2006). Obstetric outcomes after in vitro fertilieation in obese and morbidly obese
women. Obstetrics & Gynecology, 108, 61-69.
Doorduyn, Y., de Jager, C.M., van der Zwaluw, W.K., Wannet, W.J.B., van der
Ende, L., Spanjaard, L. & van Duynhoven, Y.T.H.P. (2006). Intensieve surveillance
van Listeria monocytogenes in Nederland, 2005. Infectieziekten Bulletin, 17, 441-
Dyachenko, A., Ciampi, A., Fahey, J., Mighty, H., Oppenheimer L. & Hamilton, E.F.
(2006). Prediction of risk for shoulder dystocia with neonatal injury. American
Journal Of Obstetrics & Gynecology, 195, 1544-1549.
Ehrenberg, H.M., Mercer, B.M. & Catalano, P.M. (2004). The influence of obesity
and diabetes on the prevalence of macrosomia. American Journal of Obstetrics and
Gynaecology, 191, 964-968.
Ehrmann, D.A. (2005). Polycystic ovary syndrome. The England Journal of
Medicine, 352, 1223-1236.
Ethisch Vegetarisch Alternatief. (2007). Vegetarisme en zwangerschap: gezond
vegetarisch eten bij zwangerschap. Gevonden op 11 december 2007 op het
internet: http://www.vegetarisme.be/php/ zwangerschap.html?menu=new&s=4&ss=
2&sss=1
Fernandes, O., Sabharwal, M., Smiley, T., Pastuszak, A., Koren, G. & Einarson, T.
(1998). Moderate to heavy caffeine consumption during pregnancy and relationship
to sponaneous obortion and abnormal fetal growth: a meta-analysis. Reproductive
Toxicology, 12 (4), 435-444.
Fowles, E.R. (2002). Comparing pregnant women's nutritional knowledge to their
actual dietary intake. MCN. American Journal of Maternal Child Nursing, 27(3), 171-
Galtier-Dereure, F., Boegner, C. & Bringer, J. (2000). Obesity and pregnancy:
complications and cost. The American Journal of Clinical Nutrition, 71, 1242S-
1248S.
Garbaciak, J.A., Richter, M.D., Miller, S. & Barton, J.J. (1985). Maternal weight and
pregnancy complications. American Journal Of Obstetrics & Gynecology, 152, 238-
Guelinckx, I., Vansant, G & Devlieger R. (2007). Do pregnant obese women
spontaneously change food intake in the first trimester of pregnancy? International
Journal of Obesity, 31, S188.
Guelinckx, I., Devlieger, R., Beckers, K. & Vansant, G. (2008). Maternal obesity:
pregnancy complications, gestational weight gain and nutrition. Obesity Reviews,
9(2), 140-150.
American College of Obstetricians and Gynecologists. (2003). Exercise during
pregnancy and the postpartum period. Clinical Obstetrics and Gynecology, 46, 496-
Graves, B.W., DeJOY, S.A., Heath, A. & Pekow, P. (2006). Maternal Body Mass

A Bray, G. (1992). Pathophysiology of obesity. American Journal of Clinical Nutrition.
Vol. 55. 488-494.
Gevonden op 29 maart 2009 op het internet:
http://www.ajcn.org/cgi/reprint/55/2/488S?maxtoshow=&HITS=10&hits=10&RESULTF
ORMAT=&fulltext=%22pathophysiology+of+obesity%22&andorexactfulltext=and&searc
hid=1&FIRSTINDEX=0&sortspec=relevance&resourcetype=HWCIT
Aprime Medical & Surgical Supplies. (2006). Obesitas: Wat u moet weten voor een
juiste keuze. Aprime N.V.: Hoeilaart.
Belgian Association of the Study of Obesity. (2007). Een praktische gids voor de
evaluatie en behandeling van overgewicht en obesitas. Gevonden op 25 maart 2009 op
het internet: http://www.pr-
ide.be/pressroom/uploads/5555_Baso%20guidelines%20NL.pdf
Belgische Cardiologische Liga. (2008). Inzicht in het hart- en vaatstelsel en in de
bloedsomloop.
Gevonden op 14 april 2009 op het internet: http://www.cardiologischeliga.be/nl/03.cfm
Belgische Cardiologische Liga. (2008). Lichaamsbeweging
Gevonden op 04 februari 2009 op het internet:
http://www.liguecardiologique.be/nl/01_sedentarite.cfm
Bogman, L. (2007). Pathologie. Onuitgegeven nota?s bij een cursus voor het tweede
jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Gezondheidszorg en Chemie.
Cardioshop. (2009). Verschillende meetmethoden.
Gevonden op 7 maart 2009 op het internet:
http://www.cardioshop.be/index.html?lang=nl&target=d539.html
Christophe, A. (2009). Energiebehoefte.
Gevonden op 11 maart 2009 op het internet:
http://www.farmamagazine.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=168&Ite
mid=15
Colruyt. (2008). Wat staat er op de verpakking?
Gevonden op 28 augustus 2008 op het internet:
www.colruyt.be
ConsuMed. (2009). Hormonen.
Gevonden op 21 maart 2009 op het internet:
www.consumed.be
De Graef, D., Van Aperen, A., Vanluchene, K., Vervoort, K. (2007). Voedingsatelier 1.
Mechelen: Wolters Plantyn.
De Graef, D., Van Aperen, A., Vanluchene, K., Vervoort, K. (2007). Voedingsatelier 2.
Mechelen: Wolters Plantyn.
Descheemaeker, K., Peersman, T. (2007). Eerste hulp bij hoge cholesterol: Een visueel
hulpmiddel bij het consult. Berchem: McNeil Nutritionals.
De Sutter, J. (2008). Vetten: welke rol spelen ze voor de gezondheid? Unilever Health
Institute Belgium.
De Voorzorg. (2008). Light producten ontmaskerd.
Gevonden op 02 oktober 2008 op het internet:
http://www.gezondweb.be/gezondweb/rubrieken/voedingrecepten/voedingsdossiers/vo
edingsingredienten/light%20producten.htm
Devriese, S., Huybrechts, I., Moreau, M., Van Oyen, H. (2006). De Belgische
Voedselconsumptiepeiling 1- 2004. Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid:
Brussel.
http://www.iph.fgov.be/epidemio/EPINL/foodnl/food04nl/foodrenl.pdf
Diabetes Fonds. (2008). Diabetes type 1.
Gevonden op 1 april 2009 op het internet:
http://www.diabetesfonds.nl/diabetestype1voorkomen
Dieetwijzer. (2008). Het Fit for life dieet.
Gevonden op 27 oktober 2008 op het internet:
http://www.dieetwijzer.com/fitforlife.html
Dr. Kamsteeg, J. (2001). E = eetbaar?: Alle E-nummers, kunstmatige zoetstoffen en
andere geur-, kleur- en smaakstoffen. Bloemendaal: J.H. Gottmer/ H.J.W. Brecht BV.
Fitplein. (2006). Water in het lichaam.
Gevonden op 7 februari 2008 op het internet:
http://www.fitplein.nl/items/water/water-in-het-lichaam.php
Forminguera, X., Cantón, A. (2004). Obesity: epidemiology and clinical aspects.
Gevonden op 4 april 2009 op het internet:
http://han.khk.be/han/JournaloftheAmericanDieteticAssociation/www.sciencedirect.com
/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WBF-4DTTDRC-
B&_user=1522285&_coverDate=12%2F01%2F2004&_alid=896166468&_rdoc=2&_fmt
=high&_orig=search&_cdi=6709&_sort=d&_st=4&_docanchor=&_ct=4&_acct=C00005
3494&_version=1&_urlVersion=0&_userid=1522285&md5=1b64e21254b5048553fc64
23c967a07b
Fripont, C. (2008). AVVZ-dieet.
Gevonden op 17 maart 2009 op het internet:
http://www.gezondweb.be/gezondweb/rubrieken/voedingrecepten/webdietiste/a/avvz-
dieet.htm
Gillebert, T. (2007). Biomedische wetenschappen: ontstaan van ziekten ? pathogenese.
Gevonden op 14 april 2009 op het internet:
http://fkserv.ugent.be/vbk/bestanden/33/bestand129.pdf
Goodpaster, B.H., Thaete, F.L., Kelley, D.E. (2000). Thigh adipose tissue distribution is
associated with insulin resistance in obesity and in type 2 diabetes mellitus. American
Journal of Clinical Nutrition. Vol. 71. 885-892.
Gevonden op 31 maart 2009 op het internet:
http://www.ajcn.org/cgi/reprint/71/4/885?maxtoshow=&HITS=10&hits=10&RESULTFO
RMAT=&fulltext=%22effects+of+obesity%22&searchid=1&FIRSTINDEX=10&sortspec=
relevance&resourcetype=HWCIT
Guilliams, R. (2002). Gewicht verliezen en volhouden: Werkboek voor deelnemers.
Hasselt: Virga Jesseziekenhuis.
Hofbauer, K.G., Keller, U., Boss, O. (2004). Pharmacotherapy of obesity.
Gevonden op 9 april 2009 op het internet:
http://books.google.be/books?id=v7o5e8aSXB0C&pg=PA233&lpg=PA233&dq=orlistat&
source=bl&ots=6pXd_vJOSZ&sig=Gb46zVeI9VaiqN97tk6NXxfLvco&hl=nl&ei=kvbeScCM
NNrR-QbX6JWDCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9#PPA87,M1
Huysmans, V. (2007). Voedings- en dieetleer. Onuitgegeven nota?s bij een cursus voor
het tweede jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie.
Huysmans, V., (2008). Voedings- en dieetleer. Onuitgegeven nota?s bij een cursus voor
het tweede jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie.
InfoNu. (2008). Voeding en metabolisme: regulatie van voedselinname.
Gevonden op 11 maart 2009 op het internet:
http://wetenschap.infonu.nl/diversen/26620-voeding-en-metabolisme-regulatie-van-
voedselinname.html
Jongeren en voeding. (2007). Overgewicht (obesitas).
Gevonden op 8 maart 2009 op het internet:
http://www.jongerenenvoeding.be/pdf/overgewicht.pdf
J.P. Kastelein, J., C. Defesche, J. (2006). Cholesterol, zorg dat je goed zit. Amsterdam:
Inmerc
Liberale Mutualiteit. (2008). Cholesterol: uw gezondheid, zó werkt u eraan!
Gevonden op 04 februari 2008 op het internet:
http://www.libmutbrab.be/cms/Mut403/brochures%20nl/Cholesterol%20NL.pdf
Lynas, J. (2004). Koken voor een gezond hart. Utrecht: Veltman Uitgevers.
Meinders, A.E., Pijl, H., Kok, P. (2005). Samenvatting.
Gevonden op 29 maart 2009 op het internet:
https://openaccess.leidenuniv.nl/dspace/bitstream/1887/4353/5/Samenvatting_CV.pdf
Mijnhout, G.S., Smulders, Y.M., Craanen, M.E. (2003). Galstenen na forse
gewichtsreductie en aanbevelingen ter preventie.
Gevonden op 1 mei 2009 op het internet:
www.ollyxa.nl/downloads.php?file=afvallen%20en%20galstenen%20NTVG.pdf
Nutrition Information Center. (2008). Zuivel zit je als gegoten: Het abc van een
lijnvriendelijke voeding. Brussel.
Stichting Gezond Gewicht. (2008). De weg van de calorie.
Gevonden op 14 maart 2009 op het internet: http://www.gezond-
gewicht.nl/xcms/article/id/4214
Sweetbee team. (2008). Inleiding tot diabetes. Wilsele.
Timmerman, R.J. (1998). Hoge bloeddruk: wat kan ik er aan doen? Alles over de
behandeling van hypertensie. Wormer: Inmerc bv.
UMC St. Radboud. (2008). Natriumbeperkt dieet.
Gevonden op 12 maart 2009 op het internet:
http://www.umcn.nl/patient/
Universitair Medisch Centrum Groningen. (2000). Natriumbeperkt dieet.
Gevonden op 12 maart 2009 op het internet:
http://www.umcg.nl/azg/store/pdf/BrochNaBeperktDieet.pdf
Universitair Ziekenhuis Brussel. (2007). Wat is obesitas? Obesitaskliniek: Brussel.
http://www.uzbrussel.be/u/view/nl/984913-Wat+is+obesitas.html
UZ Gasthuisberg. (2006). Obstipatie.
Gevonden op 07 februari 2008 op het internet:
http://www.uzleuven.be/files/voedingsteam/obstipatie_bij_kinderen.pdf
Van Ael, K., (2006). Voedingswarenkennis. Onuitgegeven nota?s bij een cursus voor het
tweede jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Gezondheidszorg en Chemie.
Vandamme, M. (1998). Behandeling van de obese diabetespatiënt: de strijd tegen
diabetes en de verwikkelingen op lange termijn.
Gevonden op 17 maart 2009 op het internet:
http://www.michielvandamme.be/BronnenTeachingLetters/Tlttr10.pdf
Van de Sompel, A. (2008). Zoetstoffen en suiker: een overzicht. Antwerpen:
Universitair Ziekenhuis.
Van de Sompel, A., Van Mol, E. (2005). Nutrinews: Het diabetesdieet vandaag. Een
streng dieet of een gezonde voeding? Brussel: NICE.
Van Heukelom, R.O. (2008). De Bio-elektrische Impedantie Analyse.
Gevonden op 02 september 2008 op het internet:
http://www.huisartsenkliniek.nl/de_bia_meting.htm
Van Loo, M. (2006). Voedingsleer. Onuitgegeven nota?s bij een cursus voor het eerste
jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Gezondheidszorg en Chemie.
Van Loo, M. (2007). Toegepaste voedings- en dieetleer van het kind. Onuitgegeven
nota?s bij een cursus voor het tweede jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde,
Katholieke Hogeschool Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie.
Van Mol, E. (2005). Nutrinews: Modediëten kritisch bekeken. Brussel: NICE.
Vlaamse Diabetes Vereniging. (2003). Voeding bij diabetes type 2. Gent:
Voedingscommissie
Vlaamse Diabetes Vereniging. (2009). Wat is diabetes?
Gevonden op 1 april 2009 op het internet:
http://www.diabetes-vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie. (2008). Thema: Beweging.
Gevonden op 14 augustus 2008 op het internet:
http://www.vig.be/content.asp?nav=themas_gezondbewegen&selnav=524
Vlaamse Vereniging voor Nierpatiënten. (2008). Bespreking van de voedingsmiddelen:
Dranken.
Gevonden op 04 december 2008 op het internet:
http://www.nierpatient.be/index.php?m=6&p=600
Voedingscentrum NICE. (2006). Doorgrond het etiket? met een simpele klik!
Gevonden op 21 februari 2009 op het internet: http://www.nice-
info.be/BENL/site/wetenovereten-detail.aspx?vPK=102#
Voedingscentrum. (2007). Eettabel. Delft: Thieme Media Services.
Voedingscentrum. (2009). Gezond gewicht: Middelomtrek.
Gevonden op 7 maart 2009 op het internet:
http://www.voedingscentrum.nl/EtenEnGezondheid/Gewicht/gezond+gewicht/middelo
mtrek.htm
Voorlichtingsbureau. (2008). Margarine, vetten en oliën.
Gevonden op 11 oktober 2008 op het internet: http://www.voorlichtingmvo.nl/
VU Medisch Centrum, EMGO-Instituut. (2008). Over overgewicht: Diagnostiek.
Kenniscentrum Overgewicht: Amsterdam.
Wikipedia. (2009). Orlistat.
Gevonden op 9 april 2009 op het internet:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Orlistat
World Health Organization. (2009). Diabetes.
Gevonden op 1 april 2009 op het internet:
http://www.who.int/topics/diabetes_mellitus/en/
Zelissen, P. (2003). Obesitas en overgewicht: oorzaken, gevolgen en behandeling.
Leuven: Davidsfonds Uitgeverij NV.

Bocca, G. (2005). Groeihormoon bij kinderen. De Nederlandse Vereniging voor
Groeihormoondeficiëntie en Groeihormoonbehandeling. Gevonden op 4 maart 2008 op
het internet: http://www.nvgg.nl/
Braet, C. (1995). Dikke kinderen: praktijkboek voor deskundigen. Leuven: Acco.
Braet, C., Joossens, L., Mels, S., Moens, E., Tanghe, A. (2007). Kinderen en jongeren
met overgewicht: Handleiding voor begeleiders. Antwerpen ? Apeldoorn: Garant.
Braet, C., Moens, E., Joossens, L., Tanghe, A. (2007). Kinderen en jongeren met
overgewicht: Werkboek voor ouders. Antwerpen ? Apeldoorn: Garant.
Coppens, K. (2005). Onschuldige drank ?en snoepautomaten op school of toch niet?.
Comac. Gevonden op 4 maart 2008 op het internet:
http://www.chengetheworld.org/nl/index.php?op=articles&task=verart&aid=217
Cuyvers, G. (2005). Gedrag als menselijke ervaring. Wolters Plantyn.
De Bot, L. (2006). Gezondheidspsychologie. Onuitgegeven nota?s bij de cursus voor het
tweede jaar van de bachelorsopleiding Voedings ?en dieetkunde, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie Geel.
De Bourdeaudhuij, I. (2000). Voedingsgedrag veranderen: makkelijker gezegd dan
gedaan. Nutrinews. Gevonden op 1 februari 2008 op het internet: http://www.nice-
info.be/html/PROF/prof_set1.htm
Deforche, B. (s.a.). Bewegingsprogramma voor kinderen met overgewicht.
Onuitgegeven nota?s bij een mondelinge voordracht.
De Geeter, H. (2006). Kinderen gezond leren eten. Wie, waar, wanneer en hoe?
Nutrinews, nr. 3, 8-13.
Dhaese, T. (2008). Projecten. Move XL. Logo Brugge. Gevonden op 6 april 2008 op het
internet: http://www.logowvl.be/site/pages/project.aspx?pId=1&prId=55
Geerts, A. (2006). Snacks bij de televisie is de doodsteek: Beloon positief gedrag van
kinderen. Voedingsmagazine, 19 (1).
Gezondheid.be. De gezondheidssite voor Vlaanderen. (2007). Dikke vrienden maken
dik. Gevonden op 4 maart 2008 op het internet:
http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=4725
Guggenbühl, N. (2005). Astma: een kwestie van overgewicht?. HEALTH & FOOD.
Gevonden op 4 maart 2008 op het internet:
http://www.healthandfood.be/html/nl/news/2005/2005-05-12_astma_obesitas.htm
Huysmans, V. (2006-2007). Dieetleer. Onuitgegeven nota?s bij de cursus voor het
tweede jaar van de bachelorsopleiding Voedings ?en dieetkunde, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie Geel.
IOTF. International Obesity Task Force. (2004). Childhood Obesity Report: EU
Childhood Obesity ?Out of control?. Gevonden op 4 maart 2008 op het internet:
http://www.iotf.org/media/IOTFmay28.pdf
Jochems, A.A.F., Joosten, F.W.M.G. (2003). Zakwoordenboek der Geneeskunde.
Doetinchem: Elsevier Gezondheidszorg.
Kind en Gezin. (2004). Opmerkelijkste cijfers uit de publicatie: ?Het kind in Vlaanderen
2004?: Overgewicht bij kinderen van 2 tot 12 jaar. Gevonden op 30 oktober 2007 op
het internet:
http://www.kindengezin.be/KG/Algemeen/Over_Kind_En_Gezin/Pers/20050629kindinvl
aanderen2004.jsp
Kirchmann, L.-L. (2003). Anatomie en fysiologie van de mens. Elsevier
gezondheidszorg: Maarssen.
Klasse voor ouders. (2003). Plassen op bevel. School. Klasse voor ouders, 73, p. 6-7.
Gevonden op 14 maart 2008 op het internet:
http://www.klasse.be/ouders/index.php?p=archief&id=10338
Klasse voor ouders. (2005). Kinderen drinken te veel frisdrank. School. Klasse voor
ouders, 87, p. 4-5. Gevonden op 14 maart 2008 op het internet:
http://www.klasse.be/ouders/index.php?p=archief&id=11538
Kok, H., Molleman, G., Saan, H., Ploeg, M. (2005). Handboek Preffi 2.0: richtlijn voor
effectieve gezondheidsbevordering en preventie. Woerden: NIGZ.
Luyten, K. (2007-2008). GVO en GVO-project. Onuitgegeven nota?s bij de cursus voor
het derde jaar van de bachelorsopleiding Voedings ?en dieetkunde, Katholieke
Hogeschool Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie Geel.
Matthews, A., Cowburn, G., Rayner, M., Longfield, J., Powell, C. (2005). De marketing
van ongezonde voeding bij kinderen in Europa. Een verslag van fase 1 van het project
?Kinderen, obesitas en aanverwante vermijdbare chronische aandoeningen?. European
Heart Network.Gevonden op 4 oktober 2007 op het internet:
http://www.hartstichting.nl/Uploads/Brochures/mID_5641_cID_4622_rapportkkkned.p
Moens, O. (2004). Meer dan gezondheidslesjes, drankautomaten en een
schoolreglement? Het voedings ?en rookbeleid in Vlaamse scholen. Vlaams Instituut
voor Gezondheidspromotie. Gevonden op 4 maart 2008 op het internet:
http://www.vig.be/content/pdf/VIG_persmap_041202.pdf
Notte-De Ruyter, A. (2001). Eten op school. Nutrinews. Gevonden op het internet op 4
oktober 2007: http://www.nice-info.be/html/PROF/prof_set1.htm
Renders, C.M., Seidell, J.C., Van Mechelen, W., Hirasing, R.A. (2004). Overgewicht en
obesitas bij kinderen en adolescenten en preventieve maatregelen. Nederlands
tijdschrift voor geneeskunde, 148 (42), 2066-2070. Gevonden op het internet op 4
oktober 2007: http://www.ntvg.nl/Jaargangen/2004/PDFa/2004120660001A.pdf
Roelants, M., Hauspie, R. (2004). Groeicurven, Vlaanderen 2004: Handleiding voor
gebruik en interpretatie. Laboratorium voor Antropogenetica. Vrije Universiteit Brussel.
Gevonden op 1 februari 2008 op het internet:
http://www.vub.ac.be/groeicurven/gebruiksaanwijzing.html
Tanghe, A., Geerardyn, S., Deforche, B. (2007). Sport en gezondheid: Sport en
obesitas kinderen. Onuitgegeven nota?s bij de sessie Sport en Obesitas, Provinciale
Sportdienst, Westerlo.
Van den Hurk, K., Van Dommelen, P., De Wilde, J.A., Verkerk, P.H., Van Buuren, S.,
Hirasing, R.A. (2006). TNO-rapport: Prevalentie van overgewicht en obesitas bij
jeugdigen 4-15 jaar in de periode 2002-2004. TNO Kwaliteit van Leven. Gevonden op 4
maart 2008 op het internet:
http://www.overgewicht.org/assets/doc/PrevalentieHurk.pdf
Van Mol, E. (2004). Toenemend overgewicht bij kinderen. Nutrinews, 12 (2), 3-9.
Van Leeuwen, M. (s.a.). Over PWS. Gevonden op 4 maart 2008 op het internet:
http://www.praderwillisyndroom.nl/
Van Winckel. (s.a.) Obesitas bij kinderen een probleem? Powerpointpresentatie.
Van Winckel, M., Braet, C. (1998). Obesitas bij kinderen: een behandelingsprogramma.
KU Leuven. Gevonden op 4 maart 2008 op het internet:
http://www.kuleuven.ac.be/jgz/ggs/bestanden/behandeling%20obesitas%20M%20Van
%20Winckel11maart.doc
Verheul-Koot, M.A. (2002). ?Terug naar de gezonde basis?, campagne ter preventie van
overgewicht bij kinderen in Nederland. Nederlandse Vereniging van Diëtisten. Gevonden
op 4 maart 2008 op het internet:
http://www.gezondebasis.nl/images/doc/Overgewicht_kind_achtergrondinfo.doc
VLOR. Vlaamse Onderwijsraad. (s.a.). ?Op uw gezondheid!? Strategisch plan over
gezondheidsbevordering in het basis ?en secundair onderwijs. Gevonden op 4 maart
2008 op het internet:
http://www.vlor.be/bestanden/documenten/besl_001_strat_plan.pdf
WHO. World Health Organisation. (2008). Obesity. Gevonden op 4 maart 2008 op het
internet: http://www.who.int/topics/obesity/en/
Wouters, M. (2004). Fitheid en fysieke activiteit bij Vlaamse jongeren. Voeding en
Diëtiek, 31 (2).
REFERENTIES WERKBOEK
Braet, C., Joossens, L., Mels, S., Moens, E., Tanghe, A. (2007). Kinderen en jongeren
met overgewicht: Handleiding voor begeleiders. Antwerpen ? Apeldoorn: Garant.
Braet, C., Moens, E., Joossens, L., Tanghe, A. (2007). Kinderen en jongeren met
overgewicht: Werkboek voor ouders. Antwerpen ? Apeldoorn: Garant.
Cuyvers, G. (2005). Inleiding tot de psychologie. Gedrag als menselijke ervaring.
Wolters Plantyn.
De Busser, A. (s.a.). Receptenbundel. Westerlo.
De Busser, A., Boschmans, A., Loos, A. (2007). Groepsessies met kinderen met
overgewicht en hun ouders. Westerlo.
Food-Info. (2008). Aspartaam. Gevonden op het internet: http://www.food-
info.net/nl/sweet/aspartame.htm
Joossens, L., Elslander, L. (2007). Een goed gewicht voor je kind. Adviezen en lekkere
recepten. Een gezond voedingspatroon voor het hele gezin. Antwerpen: Standaard
Uitgeverij.
Kind en gezin. Grenzen stellen, belonen en straffen. Gevonden op het internet:
http://www.kindengezin.be/KG/Themas/Opvoeding/Grenzen_stellen_belonen_en_straff
en/aandachtspunten_straffen.jsp
Nutrizyfics ? Education. (2007). Portiegroottes.
Gevonden op het internet: http://www.nutrifyzics.org
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie. (2006). De actieve voedingsdriehoek: een
praktische voedings ?en beweeggids. Brussel.

Ash, S., Reeves, M., Bauer, J., Dover, T., Vivanti, A., Leong, C., Sullivan, T. O?Moore &
Capra, S. (2006). A randomised control trial comparing lifestyle groups, individual
counselling and written information in the management of weight and health outcomes over
12 months. International Journal of Obesity. Gevonden op 17 april 2006 op het internet:
http://www.nature.com/ijo/journal/vaop/ncurrent/abs/0803263a.html
Barvaux, V.A., Aubert, G., Rodenstein, D.O. (2000). Weight loss as a treatment for
obstructive sleep apnoea. Sleep Medicine Reviews, 4 (5), 435-452.
Becker-Woudstra, G., Mavinga, M., van Kuijeren, R., Linden-Wouters, E. (2004). Het
di?tistisch consult. Utrecht: LEMMA BV.
Bellemans, M., & De Maeyer, M. (1998). Maten en gewichten: Handleiding voor
gestandaardiseerde kwantificering van voedingsmiddelen in Belgi?. Brussel: De Backer.
Bellisle, F. (2005). Waarom eet ik wat ik eet. Nutrinews, 13 (2), 3-8.
Blom, J. (2001). Groeiend Inzicht in Werking van Leptine. VoedingsMagazine, 2 (14).
Gevonden op 6 december 2005 op het internet:
http://www.voedingsmagazine.nl/artikel.asp?id=140&uitgaveid=15
Boeckx, H. (2005-2006). GVO en communicatie. Onuitgegeven nota?s bij een cursus voor
het derde jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Gezondheidszorg Geel.
Brug, J., Schaalma, H., Kok, G., Meertens, R.M., van der Molen, H.T. (2001).
Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering: Een planmatige aanpak (2de dr.). Assen:
Van Gorcum.
Brussaard, JH., L?wik, MRH., Steingrimsdottir, L., Moller, A., Kearney, S., De Denauw, S.,
& Becker, W. (2002). European food consumption survey method. European Journal of
Clinical Nutrition, 56. Gevonden op 6 februari 2005 op het internet: www.nature.com/ejcn.
Damoiseaux, Dr V., Van der Molen, Prof. dr H.T., Kok, Prof. Dr G.J. (1993).
Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering (pp. 186-215). Assen: Van Gorcum.
De Bot, L. (2004-2005). Motivatie. Onuitgegeven nota?s bij een cursus voor het tweede jaar
van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen, Departement
Gezondheidszorg Geel.
De Bourdeaudhuij, I. (2000). Voedingsgedrag veranderen: makkelijker gezegd dan gedaan.
Nutrinews. Gevonden op 21 oktober 2005 op het internet: http://www.nice-
info.be/html/PROF/NUTRINEWSONLINE/NNgedragIN.html.
De Educatie-Site voor de Cardioloog. (2004). Slaap apneu. Gevonden op 4 april 2006 op
het internet:
http://www.cardiology.nl/participants/pages/nieuws/index.php?nieuwsID=123&PHPSESSI
D=8ad416bbff18e4c1dc359026a8cefd4c
De Gendt, T. (2005). Onderzoek naar verband tussen gewicht en slanke mensen. De
Morgen. 30.
De Neve, M., Fiers, A., Vergauwe, M., Matthys, C., & Pynaert, I. (2005). Validatie en
reproduceerbaarheid van een internetvragenlijst in het kader van voedingsonderzoek bij
jongeren. Voeding- en Di?titiek, 6 (31), 15-17.
De Vriese, S. (2004). Nationale voedselconsumptiepeiling. Gevonden op 8 november 2005
op het internet: http://www.iph.fgov.be/epidemio
Dixon, J.B., Schachter, L.M., & O?Brien, P.E. (2005). Polysomnography before and after
weight loss in obese patients with severe sleep apnea. International Journal of Obesity, 29,
1048-1054. Gevonden op 17 april 2006 op het internet:
http://www.nature.com/ijo/journal/v29/n9/abs/0802960a.html
Drewnowksi, A. (2005). A global problem or a problem of globalization?: Energy dense
foods cost less. Food in action (pp. 23). Congres Brussel.
French, S.A., Jeffery, R.W., Story, M., Breitlow, K.K., Baxter, J.S., Hannan, P. & Snyder,
M.P. (2001). Pricing and promotion effects on low-fat vending snack purchases: the CHIPS
Study. American Journal of Public Health, 91 (1), 112-117. Gevonden op 15 april 2006 op
het internet:
http://www.ajph.org/cgi/content/abstract/91/1/112?maxtoshow=&HITS=10&hits=10&RES
ULTFORMAT=&fulltext=food+intake+of+drivers&andorexactfulltext=and&searchid=1&F

Belgische Cardiologische Liga. (n.d.) Week van het hart 2007. Hoe meet u uw buikomtrek?
Gevonden op 15 oktober 2008 op het internet: http://www.liguecardiologique.be
Boudewyns, A., Van De Heyning, P.H. (2003). Aandacht voor de partner van de patiënt met
snurken of het obstructieve slaapapneusyndroom O.S.A.S. Tijdschrift voor Geneeskunde, 2,
42-43.
Bradley, T. Douglas, Floras, John S. (2003). Sleep apnea and heart failure part I: Obstructive
sleep apnea. Circulation,107,1671-1678
Brug, J., Assema v., P, Lechner, L. (2007). Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering:
een planmatige aanpak. Assen: Van Gorcum.
Claessens, T. (2000). GVO en communicatie in de gezondheidszorg. Leuven-Apeldoorn:
Garant.
Coëlho, M. B. ( 1980). Praktisch Verklarend Zakwoordenboek der Geneeskunde.
Amsterdam-Brussel: Elsevier
De Groof, B., Hens, L., Poels, A.(2006). Onderzoek naar OSAS en gedragsdeterminanten
bij truckers: Voedingsgedrag en interventieontwikkeling. Onuitgegeven thesis, Katholieke
Hogeschool Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie.
Diepstraeten, F., Caems, H. (2007-2008). Onuitgegeven nota?s bij de cursus
Wetenschappelijk Onderzoek 2de Bachelor in de Verpleegkunde en Vroedkunde.
Engelaar, D., Daneels, M., Van Loo, M., Van Cauwenbergh, A., Vandijck, D. (2005-2008).
Studie van O.S.A.S. bij truckers tewerk gesteld in de regio kempen op basis van de analyse
van voedingsgewoonten, graad van fysieke activiteiten en slaaponderzoek en de evaluatie
van preventief en therapeutisch advies. PWO-project. Katholieke Hogeschool Kempen,
departement Gezondheidszorg Turnhout, departement Gezondheidszorg &Chemie Geel en
externe dienst voor preventie en bescherming op het werk IDEWE.
Gezondheid NV(a). (2000 ? 2008). Gezond leven. Dossier: BMI-index - Ben ik te dik of te
Gevonden op 2 december 2008 op het internet:
http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=artperrub&c=9
Gezondheid NV (b). (2000 ? 2008). Overzichtslijst in testen. Zelftesten m.b.t. slaapapneu en
hart- en vaatziekten.
Gevonden op 1 september 2008 op het internet:
http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=GZzoek&group_id=6&sort=datum
Hoekema, A., Wijkstra, P.J., Buiter, C.T., Van Der Hoeven, J.H., Meinesz, A.F., De Bont,
L.G.M. (2003). Behandeling van het obstructieve slaapapneusyndroom bij volwassenen.
Nederlands Tijdschrift Geneeskunde, 49, 2407-2412.
Sonja Lormans en Silvie Moors academiejaar 2008-2009
Kraaij, P.W., Lange de, J., Baas, E.M., Bierenbroodspot, F., Vissink, A. (2006). Behandeling
van snurken met een Herbst-activator. Tevredenheid van patiënten en partners. Nederlands
Tijdschrift Tandheelkunde, 113, 264-267.
Lam, JC. (2007). An update on obstructive sleep apnea and the metabolic syndrome.
Current Opinion in Pulmonary Medicine, 16 (6),484-489.
Muls, E. (n.d.). De consensus van de BASO. Een praktische gids voor de evaluatie en
behandeling van overgewicht en obesitas.
Gevonden op 29 november 2008 op het internet:
http://www.pr-ide.be/pressroom/uploads/5555_Baso%20guidelines%20NL.pdf
Paauw, S. (2008). Slaapapneu is slecht voor de relatie. Tijdschrift Bijzijn, 2, 42-43.
Pos, S., Bouwens, J. (2003). Patiëntenvoorlichting: een theoretische verkenning.
Gevonden 28 november 2008 op het internet:
http://www.hartstichting.nl/Uploads/Brochures/mID_5641_cID_4622_NIGZ%20Patienten.p
Pride NV (n.d.). De buikomtrek: Hoe de buikomtrek meten.
Gevonden op 15 oktober 2008 op het internet:
http://www.mijnbuikomtrek.be/NL/page.php?h=6
Remmelink, H.J. (2003). State-of-the-art in de behandeling van snurken en slaapapneu.
Nederlands Tijdschrift Tandheelkunde, 110, 38-44.
Sassen, B. (2000). Gezondheidsvoorlichting en preventie: leidraad voor verpleegkundigen.
Maarssen: Elsevier gezondheidszorg.
Scheerder, G., Van den Broucke, S., Saan, H. (2003). Projecten voor gezondheidspromotie:
een handleiding voor kwaliteitsvol werken. Antwerpen-Apeldoorn:Garant.
Vandoninck, S. (2007-2008). Gezondheidsbevordering bij vrachtwagenchauffeurs:
Bewustmaking en advisering van de werkgever. Onuitgegeven thesis, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie.
Verbraecken, J. (2008). OSAS en zijn gevolgen. Onuitgegeven nota?s bij het symposium:
truckers in bed, aan tafel en op de baan van 17 mei 2008 aan de Katholieke Hogeschool
Kempen te Turnhout.
Verpraet, R.(2005-2006). Eindwerk: Epidemiologisch onderzoek naar de slaap- en
rijgewoontes bij de Vlaamse beroepschauffeurs.
Gevonden op 30 mei 2008 op internet
http://74.125.77.132/search?q=cache:5z0QcEbyRPIJ:archive.ugent.be/retrieve/3064/Thesis%
2BSlaap%2B%26%2BChauffeurs.pdf+slaap+en+rijgewoonten+van+de+vlaamse+beroepsch
auffeur&hl=nl&ct=clnk&cd=1&gl=be
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie (n.d.). Methodiek: Wat is gezondheidspromotie.
Gevonden op 5 september 2008 op het internet: http://www.vig.be/homepage.asp.
Sonja Lormans en Silvie Moors academiejaar 2008-2009
Wouters, E. (2008). Presentatie: Weg van gezondheid. Gezonde leefgewoonten stimuleren,
hoe doe je dat? Gevonden op 5 september 2008 op het internet: VIG
http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandstalige_Wikipedia
Niet gebruikte literatuur
Fagard, R. (2006). Hypertensie en het slaapapneusyndroom. Tijdschrift voor Geneeskunde,
62 (20), 1463-1466.
Kaw, R., Michota, F., Jaffer, A., Ghamande, S., Auckley, D., Golisch, F. (2006).
Unrecongnized sleep apnea in the surgical patient. Chest 129, 198-205.
Masa, JF., Rubio, M., Findley, L.J. (2000). Habitually sleepy divers have a high frequency of
automobile chrashes associated with respiratory disorders during sleep. American Journal of
Respiratory and Critical. Care Medicine, 162, 1407-1412.
McArdle, N., Hillman, D., Beilin, L., Watts, G. (2007). Metabolic risk factors for vascular
disease in obstructive sleep apnea. American Journal of Respiratory and Critical Care
Medicine, 175, 190-195.
Pevernagie D. (2006). Het slaapapneu hypopneusyndroom: pathofysiologie, kliniek en
epidemiologie. Tijdschrift voor Geneeskunde, 62 (20), 1449-1454.
Verbraecken, J., Boudewyns, A., Hamans, E., Vanderveken, O., Devolder, A., Van De
Heyning, P., De Backer, W. (2006). Het slaapaneusyndroom: van symptoom tot diagnose.
Tijdschrift voor Geneeskunde, 62 (20), 1455-1462.
Sonja Lormans en Silvie Moors academiejaar 2008-2009

Ash, S., Reeves, M., Bauer, J., Dover, T., Vivanti, A., Leong, C., Sullivan, T. O?Moore &
Capra, S. (2006). A randomised control trial comparing lifestyle groups, individual
counselling and written information in the management of weight and health outcomes
over 12 months. International Journal of Obesity.
Gevonden op 24 mei 2008 op het internet:
http://www.nature.com/ijo/journal/vaop/ncurrent/abs/0803263a.html
Autogrill. (2007). Carestel Restaurants.
Gevonden op 28 april 2008 op het internet:
http://www.autogrill.be/index3.cfm?PageID=2&SubPageID=19
Blissmer, B., Riebe, D., Dye, G., Ruggiero, L., Greene, G., Caldwell, M. (2006). Health-
related quality of life following a clinical weight loss intervention among overweight and
obese adults: intervention and 24 month follow-up effects. Health and Quality of Life
Outcomes, 4.
Gevonden op het internet op 15 november 2007 op het internet:
http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1553435
Bruyninckx, E., Mortelmans, D. (1999). Kwaliteit van leven en gezondheidszorg in
verandering. Tijdschrift voor Sociologie, 20 (1), 25-49.
Gevonden op 17 november 2007 op het internet:
http://www.sociologie.be/tijdschrift/jrg/pdf/TvS1999nr1art2.pdf
Damoiseaux, V., van der Molen, H.T., Kok, G.J. (1998). Gezondheidsvoorlichting en
gedragsverandering. Assen: Van Gorcum.
De Bourdeaudhuij, I. (2000). Voedingsgedrag veranderen: makkelijker gezegd dan
gedaan. Nutrinews, december 2000.
Gevonden op 5 mei 2008 op het internet:
http://www.nice-info.be/html/PROF/prof_setNN.htm?http://www.nice-
info.be/HTML/PROF/NUTRINEWSONLINE/NNgedragIN.htm
De gezondheidssite voor Vlaanderen. (2008). Dossier. Slaapapneu.
Gevonden op 19 mei 2008 op het internet:
http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=1759
Dijker A., Van Dongen, M., Brug, J. (2001). Evaluatie van gezondheidsvoorlichting.
Assen: Van Gorcum.
Engelaar, D., Van Loo, M., Daneels, M. (2008). Studie van O.S.A.S. bij truckers te
werkt gesteld in de regio Kempen, op basis van analyse van voedingsgewoonten, graad
van fysieke activiteit en slaaponderzoek, aangevuld met de evaluatie van preventief en
therapeutisch advies. Onuitgegeven hand-outs bij de studiedag ?Truckers in bed, aan
tafel en op de baan?.
Fontaine, KR., Cheskin, LJ., Barofsky, I. (1996). Health-related quality of life in obese
persons seeking treatment. The Journal of Family Practice 43, 265-270.
Freys, S.M., Tigges, H., Heimbucher, J., Fuchs, K.H., Fein, M., Thiede, A. (2001).
Quality of life following laparoscopic banding in patients with morbid obesity. Journal of
Gastrointestinal Surgery, 5 (4), 401-407.
Annelies Van Leuffelen ? Ann Cuvelier Academiejaar 2007-2008
Green, L.W., Kreuter, M.W. (2005). Health program planning: an educational and
ecological approach. New York: McGraw-Hill.
Gevonden op 17 november 2007 op het internet:
http://doca.nigz.nl/precede_2.pdf
Grevendonck, L., Wuyts, B. (2007). Implementatie en effectmeting van een interventie
bij truckers met een belangrijk gezondheidsrisico. Eindwerk van het derde jaar van de
opleiding voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen, Departement
Gezondheidszorg Geel.
Hendrickx, J., Lemmens, K. (2005). Beschrijvend onderzoek van de
voedingsgewoonten, fysieke activiteit en slaperigheid bij Kempense truckers. Eindwerk
van het derde jaar van de opleiding voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg Geel.
Hens, L., De Groof, B., Poels, A. (2006). Onderzoek naar O.S.A.S. en
gedragsdeterminanten bij truckers. Voedingsgedrag en interventieontwikkeling.
Eindwerk van het derde jaar van de opleiding voedings- en dieetkunde, Katholieke
Hogeschool Kempen, Departement Gezondheidszorg Geel.
Huysmans, V. (2006-2007). Dieetleer. Onuitgegeven cursus voor het tweede jaar van
de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen, Departement
Gezondheidszorg en Chemie Geel.
Kaukua, J., Pekkarinen, T., Sane, T., Mustajoki, P. (2003). Health-related quality of life
in obese outpatients losing weight with very-low-energy diet and behaviour
modification-a 2-y follow-up. International Journal of Obesity & Related Metabolic
Disorders, 27 (10) 1072-1080.
Kolotkin, RL., Crosby, RD., Kosloski, KD., Williams, GR. (2001a). Development of a
brief measure to assess quality of life in obesity. Obesity Research 9, 102-111.
Kolotkin, RL., Crosby, RD., Williams, GR., Hartley, GG., Nicol, S. (2001b). The
relationship between health-related quality of life and weight loss. Obesity Research 9,
564-571.
Kolotkin, RL., Head, S., Brookhart, A. (1997). Construct validity of the Impact of
Weight on Quality of Life questionnaire. Obesity Research 5, 434-441.
Kral, J.G., Sjöström, L.V., Sullivan, MBE. (1992). Assessment of quality of life before
and after surgery for severe obesity. American Journal of Clinical Nutrition, 55, 611S-
614S.
LOGO Zuiderkempen. (2002). Enkele concrete projecten uit de regio Zuiderkempen. LU
Herentals.
Gevonden op 28 maart 2008 op het internet:
http://www.logoskempen.be/vrij.cfm?Id=4
Luyten, K. (2007-2008). Gezondheidsvoorlichting - project. Onuitgegeven cursus voor
het derde jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie Geel.
Mannucci, E., Ricca, V., Barciulli, E., Di Bernardo, M., Travaglini, R., Cabras, PL.,
Rotella, CM. (1999). Quality of life and overweight: The obesity related well-being
(Orwell 97) questionnaire. Addictive behaviors, 24 (3), 345-357.
Annelies Van Leuffelen ? Ann Cuvelier Academiejaar 2007-2008
Minniti, A., Bissoli, L., Di Francesco, V., Olivieri, M., Mandragona, R., Mazzili, G. et al.
(2004). The relationship between body image and quality of life in treatment-seeking
overweight women. Eating Weight Disorder, 9 (3), 206-210.
Morimoto, T., Oguma, Y., Yamazaki, S., Sokejima, S., Nakayama, T., Fukuhara, S.
(2006). Gender differences in effects of physical activity on quality of life and resource
utilization. Quality of Life Research, 15 (3), 537-546.
Bellisle, F. (2005). Waarom eet ik wat ik eet?. Nutrinews, 2, 3-9.
Gevonden op 5 mei 2008 op het internet:
http://www.nice-info.be/html/PROF/prof_setNN.htm?http://www.nice-
info.be/html/PROF/NUTRINEWSONLINE/NN0605waaromeetikIN.htm
Nijholt, P. (2006). Levenskwaliteit van kinderen met coeliakie: een onderzoek naar de
gevolgen van glutenintolerantie voor de beoordeling van levenskwaliteit bij kinderen
van 10 tot en met 14 jaar.
Gevonden op 17 november 2007 op het internet:
http://umcg.wewi.eldoc.ub.rug.nl/FILES/root/Rapporten/2006/coeliakiekinderen/coeliak
iekinderen.pdf
Rouckhout, D. (1999). Vermoeidheid en verkeersongevallen in verband met
slaapgebonden ademhalingsstoornissen. VAPA nieuws, 4.
Gevonden op 10 maart 2008 op het internet:
http://www.slaap-apneu.be/pag_VAPA/pagVAPA04nieuws/pagnieuws4Evapa.html
StudentenForum. (2004). Haalbaarheidsonderzoek.
Gevonden op 9 oktober 2007 op het internet:
http://www.studentenforum.net/de-helpende-hand/1191-haalbaarheidsstudie.html
Vanackere, S., (2007). Beleidsbrief 2007-2008. Vlaamse overheid.
Gevonden op 19 mei 2008 op het internet:
http://www.wvg.vlaanderen.be/juriwel/nieuws/beleid/pdf/2008/beleidsbrief_WVG_200
7-08.pdf
Van Ael, K., Heylen, M. (2004). Voedselbereiding, deel I. Onuitgegeven cursus voor het
eerste jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Gezondheidszorg en Chemie Geel.
Van Brempt, K., (2004). Beleidsnota 2004-2009 Mobiliteit. Vlaamse overheid.
Gevonden op 19 mei 2008 op het internet:
http://www.vlaanderen.be/servlet/ContentServer?c=Page&cid=1104593440499&lang=
NL&lyt=1141721356966&p=1104593440422&pagename=minister_kathleen_van_brem
pt%2FPage%2FArticlePMIN&site=minister_kathleen_van_brempt
Van Gemert, WG., Adang, EM., Greve, JW., Soeters, PB. (1998). Quality of life
assessment of morbidly obese patients: effect of weight-reducing surgery. American
Journal of Clinical Nutrition 67, 197-201.
Van Loo, M., Daneels, M., Engelaar, D. (2005-2008) Onuitgegeven resultaten van het
Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek ?O.S.A.S.?.
Van Parys, L.G. (1992). Gezondheidsvoorlichting en ? opvoeding (GVO) voor de
gezondheidswerker. Leuven: Uitgeverij ACCO.
Verbraecken, J. (2008). OSAS en zijn gevolgen. Onuitgegeven hand-outs bij de
studiedag ?Truckers in bed, aan tafel en op de baan?.
Annelies Van Leuffelen ? Ann Cuvelier Academiejaar 2007-2008
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie vzw. (2004 a). Meetinstrumenten voor
gezondheidspromotie: een inventaris.
Gevonden op 2 april 2008 op het internet:
http://www.vig.be/content/pdf/ME_instrumenten_beweging.pdf
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie vzw. (2004 b). Methodiek van
gezondheidspromotie: vormen van evaluatie.
Gevonden op 24 februari 2008 op het internet:
http://www.vig.be/content.asp?nav=onderzoek&selnav=694,699,705
Wadden, T.A., Phelan, S. (2002). Assessment of quality of life in obese individuals.
Obesity Research 10, 50-57.
Van Deun, K. (2005). Kwaliteitszorg: Toegepaste kwaliteitszorg. Onuitgegeven cursus
voor het tweede jaar van de opleiding voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie Geel.
Weyens, L. (2008). Chauffeurs eten slecht: Risico op ongevallen vergroot. Truck &
Business, 204, 34.
Annelies Van Leuffelen ? Ann Cuvelier Academiejaar 2007-2008

AL-NAIMI, S., HAMPTON, S.M., RICHARD, P., TZUNG, C., MORGAN, L.M. (2004).
Postprandial metabolic profiles following meals and snacks eaten during simulated night
and day shift work. Chronobiology International, 21 (6), 937-947.
AVERY, D. (2000). The effects of light on circadian rhythms, sleep and mood.
Gevonden op 10 december 2006 op het internet:
http://www.scn.org/darksky/dec2_00_meeting/avery_abstract.html
BOISARD, P., CARTRON, D., GOLLAC, M., VALEYRE, A. (2003). Time constraints at
work and health risks in Europe. European Foundation for the Improvement of Living and
Working Conditions.
Gevonden op 4 februari op het internet:
http://www.eurofound.europa.eu/pubdocs/2003/07/en/1/ef0307en.pdf
DAVIS, S., MIRICK, D. K. (2006). Circadian disruption, shift work and the risk of cancer: a
summary of the evidence and studies in Seattle. Cancer Causes Control, 17 (4), 539?545.
DAWSON, D., CAMPBELL, S. (1991). Timed exposure to bright light improves sleep and
alertness during simulated night shifts. Sleep, 14 (6), 511-516.
DI LORENZO, L., DE PERGOLA, G., ZOCCHETTI, C., L'ABBATE, N., BASSO, A.,
PANNACCIULLI, N., et al. (2003). Effect of shift work on body mass index: results of a
study performed in 319 glucose-tolerant men working in a Southern Italian industry.
International journal of obesity, 27 (11), 1353-1358.
EYSACKERS, E. (2003). Volcontinue ploegenarbeid in België: analyse van de
bedrijfseconomische, medische en sociale impact. Informatiebrochure, Brussel, SERV-STV
Innovatie & arbeid, pp. 9-20.
GHIASVAND, M., HESHMAT, R., GOLPIRA, R., Haghpanah, V., Soleimani, A.,
Shoushtarizadeh, P., et al. (2006). Shift working and risk of lipid disorders: a cross-
sectional study. Lipids in Health and Disease, 10 (5), 9.
GOTO, T., YOKOYAMA, K., ARAKI, T., MIURA, T., SAITOH, H., SAITOH, M., et al.,
(1994). Identical blood pressure levels and slower heart rates among nurses during night
work and day work. Journal of Human Hypertension, 8 (1), 11-14.
HOLMBACK, U., FORSLUND, A., LOWDEN, A., FORSLUND, J., ÅKERSTEDT, T.,
LENNERNÄS, M. et al. (2003). Endocrine responses to nocturnal eating - possible
implications for night work. European Journal of Nutrition, 42 (2), 75-83.
JAMAL, M. (1981). Shift work related to job attitudes, social participation and withdrawal
behavior: a study of nurses and industrial workers. Personnel Psychology, 34 (3), 535.
JAMAL, M. (2004). Burnout, stress and health of employees on non-standard work
schedules: a study of Canadian workers. Stress and Health, 20 (3), 113?119.
JOCHEMS, A.A.F., JOOSTEN, F.W.M.G. (2003). Coëlho: zakwoordenboek der
geneeskunde (27ste dr.). Doetinchem: Elsevier Gezondheidszorg.
KARLSSON, B. (2004). Metabolic disturbances in shift workers. Umeå: Solfjädern Offset
AB. Gevonden op 4 december 2006 op het internet:
http://www.miun.se/upload/Institutioner/VHV/Forskning/Folkhalsovetenskap/Karlsson%20k
appa.pdf
KAWAKAMI, N., ARAKI, S., TAKATSUKA, N., SHIMIZU, H., ISHIBASHI, H. (1999).
Overtime, psychosocial working conditions, and occurrence of non-insulin dependent
diabetes mellitus in Japanese men. Journal of Epidemiology and Community Health, 53,
359?363.
KIRCHMANN, L.-L. (2003). Anatomie en fysiologie van de mens (15de dr.). Maarssen:
Elsevier gezondheidszorg.
KLUPINSKA, G., CHOJNACKI, C., HARASIUK, A., Stepien, A., WICHAN, P., STEC-MICHALSKA,
K., et al. (2006). Nocturnal secretion of melatonin in subjects with asymptomatic and
symptomatic Helicobacter pylori infection. Pol Merkur Lekarski, 21 (123), 239-242.
KNUTSSON, A., BØGGILD, H., (2000). Shiftwork and Cardiovascular Disease: Review of
Disease Mechanisms. Reviews on Evironmental Health, (15) 359-372.
Koninklijk besluit van 16 juli 2004 betreffende bepaalde aspecten van nacht- en
ploegenarbeid die verband houden met het welzijn van de werknemers bij de uitvoering
van hun werk. (9 augustus 2004). Belgisch Staatsblad.
KUBO, T., OZASA, K., MIKAMI, K., WAKAI, K., FUJINO, Y., WATANABE, Y., et al. (2006).
Prospective Cohort Study of the Risk of Prostate Cancer among Rotating-Shift Workers:
Findings from the Japan Collaborative Cohort Study. American Journal of Epidemiology,
164 (6), 549-555.
LAVIE, L., LAVIE, P. (2007). Elevated plasma homocysteine in older shift-workers: a
potential risk factor for cardiovascular morbidity. Chronobiology International, 24 (1), 115-
LENNERNÄS, M, ÅKERSTEDT, T, HAMBRAEUS, L. (1994). Nocturnal eating and serum
cholesterol of three-shift workers. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health,
20 (6), 401-406.
LOYEN, R. (2005). Arbeidsmarkt in Vlaanderen: Jaarboek. Leuven: Steunpunt WAV.
LUND, J., ARENDT, J., HAMPTON, S.M., ENGLISH, J., MORGAN, L.M. (2001).
Postprandial hormone and metabolic responses amongst shiftworkers in Antarctica.
Journal of Endocrinology, 171, 557-564.
MALLON, L., BROMAN, J.E., HETTA, J. (2005). High incidence of diabetes in men with
sleep complaints or short sleep duration: a 12-year follow-up study of a middle-aged
population. Diabetes Care,. 11, 2762-2767.
MARQUEZ DE PRADO, B., REITER, R.J., MORA, F. (2003). Perfusion of melatonin into
the prefrontal cortex disrupts the circadian rhythm of acetylcholine but not of locomotor
activity. Journal of Pineal Research, 35 (4), 283?287.
MARTINS, P.J., D'ALMEIDA, V., VERGANI, N., PEREZ, A.B.A., TUFIK, S. (2003). Increased
plasma homocysteine levels in shift working bus drivers. Occupational and environmental
medicine, 60 (9), 662-666.
MURATA, K., YANO, E., HASHIMOTO, H., KARITA, K., DAKEISHI, M. (2005). Effects of shift work
on QTc interval and blood pressure in relation to heart rate variability. International archives of
occupational and environmental health, 78 (4), 287?292.
MURATA, K., YANO, E., SHINOZAKI, T. (1999). Impact of shift work on cardiovascular
functions in a 10-year follow-up study. Scandinavian Journal of Work and Environmental
Health, 25 (3), 272?277.
NEUROCHIRURGISCH CENTRUM NIJMEGEN. (s.a.). Zeldzame en kindertumoren van
het centrale zenuwstelsel. Gevonden op 2 mei op het internet:
http://www.nccn.nl/nccn/patienteninfo/schedel_en_hersenen/kinderhersentumoren.html
NILSSON, P.M., ROOST, M., ENGSTROM, G., HEDBLAD, B., BERGLUND, G. (2004).
Incidence of diabetes in middle-aged men is related to sleep disturbances. Diabetes Care,
10, 2464-2469.
O'LEARY, E.S., SCHOENFELD, E.R., STEVENS, R.G., KABAT, G.C., HENDERSON, K.,
GRIMSON, R., et al. (2006). Shift work, light at night, and breast cancer on Long Island,
New York. American Journal of Epidemiology, 164 (4), 358?366.
PARKES K. R. (2002). Shift work and age as interactive predictors of body mass index
among offshore workers. Scandinavian Journal of Work and Environmental Health, 28 (1),
64-71.
PIETROIUSTI, A., FORLINI, A., MAGRINI, A., GALANTE, A., COPPETA, L., GEMMA, G.
et al. (2006). Shift work increases the frequency of duodenal ulcer in H. pylori infected
workers. Occupational and Environmental Medicine, 63 (11), 773-775.
ROUCH, I., WILD, P., ANSIAU, D., MARQUIE, J.C. (2005). Shiftwork experience, age and
cognitive performance. Ergonomics, 48 (10), 1282-1293.
SCHERNHAMMER, E., LADEN, F., SPEIZER, F.E., WILLETT, W.C., HUNTER, D.J.,
KAWACHI, I., et al. (2001). Rotating night shifts and risk of breast cancer in women
participating in the nurses' health study. Journal of the National Cancer Institute, 93, 1563?
1568.
SIMON, C., WEIBEL, L., BRANDENBERGER, G. (2000). Twenty-four-hour rhythms of
plasma glucose and insulin secretion rate in regular night workers. American Journal of
Physiology ? Endocrinology and Metabolism, 278 (3), E 413?E 420.
SMOLENSKY, M.H., LABRECQUE, G. (1997). Chronotherapeutics. Pharmaceutical News,
(4), 10-16.
SOPOWSKI, M.J., HAMPTON, S.M., RIBEIRO, D.C.O., MORGAN, L., ARENDT, J. (2001).
Postprandial triacylglycerol responses in simulated night and day shift: Gender differences.
Journal of Biological Rhythms, 16 (3), 272-276.
SPIEGEL, K., LEPROULT, R., VAN CAUTER, E. (1999). Impact of sleep debt on metabolic
and endocrine function. Lancet, 354 (9188), 1435-1439.
STEUNPUNT WSE. (s.a.). Cijfers. Gevonden op 15 november 2006 op het internet:
http://www.steunpuntwse.be/view/nl/18767
TRINKOFF, A.M., LE, R., GEIGER-BROWN, J.,LIPSCOMB J., LANG, G. (2006).
Longitudinal relationship of work hours, mandatory overtime, and on-call to musculoskeletal
problems in nurses. American Journal of Industrial Medicine, 49 (11), 964-971.
VAN CAUTER, E., BLACKMAN, J.D., ROLAND, D., SPIRE, J.P., REFETOFF, S.,
POLONSKY, K.S. (1991). Modulation of glucose regulation and insulin secretion by
circadian rhythmicity and sleep. Journal of Clinical Investigation, 88, 934?942.
VAN CAUTER, E., POLONSKY, K.S., SCHEEN, A.J. (1997). Roles of circadian rhythmicity
and sleep in human glucose regulation. Endocrin Reviews, 18 (5), 716-738.
VANHAUWAERT, E., WOUTERS, E. (2005) Voedingsbeleid in bedrijven voor verbetering
vatbaar. Nutrinews, 1, 3-7.
VIG. (s.a.). Theoretisch kader. Gevonden op 5april op het internet:
http://www.vig.be/content/pdf/GW_voeding_kader.pdf
VIG. (s.a.). Wat is gezondheidspromotie. Gevonden op 5april op het internet
http://www.vig.be/content.asp?nav=onderzoek&selnav=529
VIG, STK, Prevent. (2005). Stapsgewijs naar een voedingsbeleid op het werk. Lannoo
Campus. Gevonden op 5 april op het internet:
http://www.vig.be/content/pdf/GW_folder_voeding.pdf#search=%22voeding%20ploegenarb
eid%20filetype%3Apdf%22
YAGGI, H.K., ARAUJO, A.B., MCKINLAY, J.B. (2006). Sleep duration as a risk factor for
the development of type 2 diabetes. Diabetes Care, (3), 657-661.

Jochems, A.A.F., Joosten, F.W.M.G. (2003). Zakwoordenboek der Geneeskunde.
Doetinchem: Elsevier Gezondheidszorg, 937 p.
Hoge gezondheidsraad. (2003). Voedingsaanbevelingen voor Belgi?. Brussel: Federale
Overheidsdienst Volksgezondheid, Leefmilieu en Veiligheid van de Voedselketen.
Soft drinks in school. (2004). American Academy of Pediatrics, 113, 152-154.
Gevonden op 14 oktober 2005 op het internet:
http://pediatrics.aappublications.org/cgi/reprint/113/1/152
Noirfalise, A. (2005). Aanbevolen vochtinname. Tijdschrift voor Voeding en Di?tiek, 31
(1/6), 10-16.
Remaut De Winter, A. (2000, april). Water doet leven. Nutrinews. Gevonden op 15 oktober
2005 op het internet: http://www.nice-info.be/html/PROF/prof_set1.htm
Kirchmann, L.-L. (2003). Anatomie en fysiologie van de mens. Maarssen: Elsevier
Gezondheidszorg.
Zuivel, een goede bron van calcium voor sterke botten. (2005). Nutrinews, april-mei-juni,
12-20.
Rottiers, R. (2001). Gesuikerde drankjes leiden tot overgewicht bijkinderen. De Eetbrief, 87.
Obesitas, de consensus van de BASO: Een praktische gids voor de evaluatie en behandeling
van overgewicht en obesitas. (2002). s.I.: Belgian Association for the Study of Obesity.
Van Mol, E. (2004). Toenemend overgewicht bij kinderen. Nutrinews, 12 (2), 3-9.
Groeicurve jongens en meisjes 2 - 20 jaar. (2004). Vlaanderen
www.vub.ac.be/groeicurven
Bartl, R. (2002). Osteoporose: Met succes voorkomen en doelgericht behandelen. Nijkerk:
Fontaine uitgevers.
Ilich, J.Z., Kerstetter, J.E. (2000). Nutrition in bone health revisited: A story beyond
calcium. Journal of the American College of Nutrition, 19 (6), 715-737.
Gevonden op 13 maart 2006 op het internet: http://www.jacn.org/cgi/content/full/19/6/715
National Osteoporosis Foundation. (2006). Bone Basics.
Gevonden op 13 maart 2006 op het internet:
http://www.nof.org/osteoporosis/bonehealth.htm
Heaney, R.P. (2000). Calcium, dairy products and osteoporosis. Journal of the American
College of Nutrition, 19 (2), 83S-99S.
Miller, G.D., Jarvis, J.K., McBean, L.D. (2001). The importance of meeting calcium needs
with foods. Journal of the American College of Nutrition, 20 (2), 168S-185S.
Gevonden op 13 maart 2006 op het internet: http://www.jacn.org/cgi/content/full/20/2/168S
Heaney, R.P., Rafferty, K. (2001). Carbonated beverages and urinary calcium excretion. The
American Journal of Clinical Nutrition, 74 (3), 343-347.
Gevonden op 07 maart 2006 op het internet: http://www.ajcn.org/cgi/content/full/74/3/343
Tucker, K.L. (2003). Cola soft drinks may contribute to lower bone mineral density in
women. 25
Annual Meeting of the American Society for Bone and Mineral Research, sept
Gevonden op 13 maart 2006 op het internet:
http://www.asbmr.org/news/press_releases/2003/newsrel06.cfm
Wyshak, G. (2000). Teenaged girls, carbonated beverage consumption, and bone fractures.
Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 154 (6), 610-613.
Gevonden op 13 maart 2006 op het internet: http://archpedi.ama-
assn.org/cgi/content/abstract/154/6/610?ijkey=8a7ae26760573bf7c1d0a89e44205195601b4
c4f&keytype2=tf_ipsecsha
Rapuri, P.B., Gallagher, J.C., Balhorn, K.E., Ryschon, K.L. (2000). Alcohol intake and bone
metabolism in elderly women. The American Journal of Clinical Nutrition, 72 (5), 1206-
1213.
Gevonden op 13 maart 2006 op het internet:
http://www.ajcn.org/cgi/content/full/ajcn;72/5/1206
Register, T.C., Cline, J.M., Shively, C.A. (2002). Health issues in postmenopausal women
who drink. National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism, 26 (4), 299-307.
Gevonden op 22 maart 2006 op het internet: http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/arh26-
4/299-307.pdf
Rapuri, P.B., Gallagher, J.C., Kinyamu, H.K., Ryschon, K.L. (2001). Caffeine intake
increases the rate of bone loss in elderly women and interacts with vitamin D receptor
genotypes. The American Journal of Clinical Nutrition, 74 (5), 694-700.
Gevonden op 25 maart 2006 op het internet: http://www.ajcn.org/cgi/content/full/74/5/694
Massey, L.K. (2001). Is caffeine a risk factor for bone loss in the elderly?. The American
Journal of Clinical Nutrition, 74 (5), 569-570.
Gevonden op 25 maart 2006 op het internet: http://www.ajcn.org/cgi/content/full/74/5/569
Bonjour, J.P. (2001, 20 October). Invest in your bones: How diet, life styles and genetics
affect bone development in young people. International Osteoporosis Foundation, 12 p.
Gevonden op 25 maart 2006 op het internet:
http://www.osteofound.org/publications/pdf/invest_in_your_bones.pdf
Capet, F., Van Oyen, H., Tafforeau, J. (1999). Osteoporose en heupfracturen: huidige
toestand en bijdrage van informatie voor het opbouwen van een gezondheidsbeleid.
Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, 17, 58 p.
Gevonden op 26 maart 2006 op het internet:
https://www.iph.fgov.be/epidemio/morbidat/nl/zie/ziek12t.pdf
Vlaamse Werkgroep voor Gezonde Tanden. Een mondgerelateerd voedingsadvies: Een
babbel over de knabbel. Brussel: Vlaamse werkgroep voor gezonde tanden.
Gevonden op 04 april 2006 op het internet:
http://server.anywize.net/tandartsen/voedingsadvies.html
Vlaamse Werkgroep voor Gezonde Tanden. Mondhygi?ne advies: Waarom, wanneer,
waarmee en hoe?. Brussel: Vlaamse werkgroep voor gezonde tanden.
Gevonden op 04 april 2006 op het internet:
http://server.anywize.net/tandartsen/mondhygiene.html
Frisdrank breekt tanden zuur op: ook vruchtensap. (2005). Consumentengids, 104-107.
den Ridder, C. (2003). Gezondheidseffecten van cafe?ne. Wageningen Universiteit.
Gevonden op 03 april 2006 op het internet: http://www.food-info.net/nl/national/verslag-
cafeine.htm
Vlaamse diabetes vereniging vzw. (2003). http://www.diabetes-vdv.be
Wens, J., Sunaert, P., Nobels, F., Feyen, L., Van Crombrugge, P., Bastiaens, H. et al.
(2005). Aanbeveling voor goede diabetes mellitus type 2 medische praktijkvoering.
WVVH vzw - VDV vzw.
Gevonden op 20 april 206 op het internet: http://www.diabetes-vdv.be/file?fle=3849&+dl=
Klein, S., Sheard, N.F., Pi-Sunyer, X., Daly, A., Wylie-Rosett, J., Kulkarni, K. et al. (2004).
Weight management through lifestyle modification for the prevention and management of
type 2 diabetes: Rationale and strategies. Diabetes Care, 27, 2067-2073.
Gevonden op 04 april 2006 op het internet:
http://care.diabetesjournals.org/cgi/content/full/diacare;27/8/2067
Huysmans, V. (2004-2005). Het natriumbeperkt dieet: Andere dieetmaatregelen. Cursus:
Toegepaste dieetleer volwassenen.
Swerts, A. (2005). Hypolipemi?rende geneesmiddelen. Cursus: Farmacologie.
Coene, I. (2006). Wat heeft u vandaag gedronken? Nutrinews, 14 (1), 3-9.
Notte-De Ruyter, A. (2004). Zoetstoffen. De Eetbrief, 119, 4-6.
van Rooij- van den Bos, L., Konings, E.J.M., Heida, P., van Hamersveld, I.C.M., van der
Wielen, J., Kooijman, M. (2004). Onderzoek naar de kunstmatige zoetstoffen: Sacharine,
aspartaam, acesulfaam- K en cyclamaat in levensmiddelen. Eindhoven: Voedsel en Waren
Autoriteit.
Enqu?teresultaten ?Jongeren en gezondheid?. (1998-2002). Universiteit Gent: Vakgroep
Maatschappelijke Gezondheidskunde. Gevonden op het internet:
http://users.ugent.be/~cvereeck/hbsc/
Van Wanseele, C., Hirschbock, A., ?d Haese, T., Ploeger, P. (2004). Eindrapport van een
proefproject. Leuven: LOGO Leuven.
Gevonden op 15 oktober 2005 op het internet:
http://www.logoleuven.be/documents/graphics/eindrapportovamdecembervv-web.pdf
Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Afdeling Epidemiologie. (2006). De Belgische
voedselconsumptiepeiling 1: Resultaten. Brussel: Wetenschappelijk Instituut
Volksgezondheid.
Gevonden op 14 april 2006 op het internet:
http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/index5.htm
Maes, L. (2004). Voedingsgewoonten van adolescenten in Europa en Noord- Amerika.
Nutrinews, 12 (3), 8-12.
Een gezondheidsbeleid in elke school vanaf 1 september 2007. (2006, 27 januari). Kabinet
Vlaams minister van onderwijs en vorming. Gevonden op 04 april 2006 op het internet:
http://www.ond.vlaanderen.be/nieuws/2006p/0127-gezondheidsbeleid.htm
Vandenbroucke, F., Vervotte, I., Leterme, Y., Anciaux, B. (2006). Intentieverklaring.
Brussel, p. 7. Gevonden op 04 april 2006 op het internet:
http://www.ond.vlaanderen.be/nieuws/2006p/files/intentieverklaring-26-01-2006.pdf
Nationaal voedings- en gezondheidsplan voor Belgi? 2005-2010. December 2005.
https://portal.health.fgov.be/portal/page?_pageid=56,7422388&_dad=portal&_schema=PO
RTAL&_menu=menu_6_4_1
Persberichten: Frisdranken op school. September 2005.
Gevonden op 04 april 2006 op het internet:
http://www.ond.vlaanderen.be/zorgvuldigbestuur/pdf/FrisdrankenPersartikelen.pdf
Vierbergen, D. (2005). Het drankenaanbod op school: Kosten en baten: Visie van
schooldirecties. Studie- en debatnamiddag: Gezondheidspromotie op school.
www.logoleuven.be
Scheerder, G., Van den Broucke, S., Saan, H. (2001). Projecten voor gezondheidspromotie:
Handleiding voor kwaliteitsvol werken. Brussel: Garant.
Decreet van 21 november 2003 betreffende het preventieve gezondheidsbeleid.
Gevonden op 04 april 2006 op het internet:
http://www.wvc.vlaanderen.be/juriwel/gezopreventie/prg/decr211103.htm#P6_91

1. American Academy of Pediatrics, Committee on Nutrition. Prevention of pediatric overweight and obesity.
Pediatrics.2003; 112 :424 ?430[Abstract/Free Full Text]
2. Freedman DS, Dietz WH, Srinivasan SR, Berenson GS. The relation of overweight to cardiovascular risk
factors among children and adolescents: the Bogalusa Heart Study. Pediatrics.1999; 103 :1175 ?
1182[Abstract/Free Full Text]
3. Pinhas-Hamiel O, Dolan LM, Daniels SR, Standiford D, Khoury PR, Zeitler P. Increased incidence of non-
insulin-dependent diabetes mellitus among adolescents. J Pediatr.1996; 128 :608 ?615[ISI][Medline]
4. Ludwig DS, Ebbeling CB. Type 2 diabetes mellitus in children: primary care and public health
considerations. JAMA.2001; 286 :1427 ?1430[Free Full Text]
5. Dietz W. Health consequences of obesity in youth: childhood predictors of adult disease. Pediatrics.1998;
101 :518 ?525[Abstract/Free Full Text]
6. Davison KK, Birch LL. Weight status, parent reaction, and self-concept in five-year-old girls.
Pediatrics.2001; 107 :46 ?53[Abstract/Free Full Text]
7. Allison DB, Fontaine KR, Manson JE, Stevens J, VanItallie TB. Annual deaths attributable to obesity in the
United States. JAMA.1999; 282 :1530 ?1538[Abstract/Free Full Text]
8. Must A, Spadano J, Coakley EH, Field AE, Colditz G, Dietz WH. The disease burden associated with
overweight and obesity. JAMA.1999; 282 :1523 ?1529[Abstract/Free Full Text]
9. Blumenthal D. Controlling health care expenditures. N Engl J Med.2001; 344 :766 ?769[Free Full Text]
10. Mu?oz KA, Krebs-Smith SM, Ballard-Barbash R, Cleveland LE. Food intakes of US children and adolescents
compared with recommendations. Pediatrics.1997; 100 :323 ?329[Abstract/Free Full Text]
11. Subar AF, Krebs-Smith SM, Cook A, Kahle LL. Dietary sources of nutrients among US children, 1989?1991.
Pediatrics.1998; 102 :913 ?923[Abstract/Free Full Text]
12. Calvadini C, Siega-Riz AM, Popkin BM. US adolescent food intake trends from 1965 to 1996. Arch Dis
Child.2000; 83 :18 ?24[Abstract/Free Full Text]
13. Borrud LG, Enns CW, Mickle S. What we eat in America: USDA surveys food consumption changes. Food
Rev.1996; 19 :14 ?19. Available at:
http://www.ers.usda.gov/publications/foodreview/sep1996/sept96d.pdf. Accessed February 12, 2003
14. Borrud LG, Mickle S, Nowverl A, Tippett K. Eating Out in America: Impact on Food Choices and Nutrient
Profiles. Beltsville, MD: Food Surveys Research Group, US Department of Agriculture;1998 . Available at:
http://www.barc.usda.gov/bhnrc/foodsurvey/Eatout95.html. Accessed February 12, 2003
15. Lytle LA, Seifert S, Greenstein J, McGovern P. How do children?s eating patterns and food choices change
over time? Results from a cohort study. Am J Health Promot.2000; 14 :222 ?228[ISI][Medline]
16. Gleason P, Suitor C. Children?s Diets in the Mid-1990s: Dietary Intake and Its Relationship with School Meal
Participation. Alexandria, VA: US Department of Agriculture, Food and Nutrition Service, Office of Analysis,
Nutrition and Evaluation;2001 . Available at:
http://www.fns.usda.gov/oane/menu/published/cnp/files/childiet.pdf. Accessed February 12, 2003
17. Guthrie JF, Morton JF. Food sources of added sweeteners in the diets of Americans. J Am Diet Assoc.2000;
100 :43 ?51[CrossRef][ISI][Medline]
18. Ludwig DS, Peterson KE, Gortmaker SL. Relation between consumption of sugar-sweetened drinks and
childhood obesity: a prospective observational analysis. Lancet.2001; 357 :505 ?
508[CrossRef][ISI][Medline]
19. Harnack L, Stang J, Story M. Soft drink consumption among US children and adolescents: nutritional
consequences. J Am Diet Assoc.1999; 99 :436 ?441[CrossRef][ISI][Medline]
20. Mattes RD. Dietary compensation by humans for supplemental energy provided as ethanol or
carbohydrates in fluids. Physiol Behav.1996; 59 :179 ?187[CrossRef][Medline]
21. Bellisle F, Rolland-Cachera M-F. How sugar-containing drinks might increase adiposity in children.
Lancet.2001; 357 :490 ?491[CrossRef][ISI][Medline]
22. Tordoff MG, Alleva AM. Effect of drinking soda sweetened with aspartame or high-fructose corn syrup on
food intake and body weight. Am J Clin Nutr.1990; 51 :963 ?969[Abstract]
23. De Castro JM, Orozco S. Moderate alcohol intake and spontaneous eating patterns of humans: evidence of
unregulated supplementation. Am J Clin Nutr.1990; 52 :246 ?253[Abstract]
24. Heller K, Burt BA, Eklund SA. Sugared soda consumption and dental caries in the United States. J Dent
Res.2001; 80 :1949 ?1953[Abstract]
25. Gerrior S, Bente L. Nutrient Content of the US Food Supply, 1909?97. Home Economics Research Report No.
54. Washington, DC: Center for Nutrition Policy and Promotion, US Department of Agriculture;2001 .
Available at: http://www.usda.gov/cnpp/Pubs/Food%20Supply/foodsupplyrpt.pdf. Accessed February
12, 2003
26. Johnson RK, Panely C, Wang MQ. The association between noon beverage consumption and the diet
quality of school-age children. J Child Nutr Manage.1998; 22 :95 ?100
27. American Academy of Pediatrics, Committee on Nutrition. Calcium requirements of infants, children, and
adolescents. Pediatrics.1999; 104 :1152 ?1157[Abstract/Free Full Text]
28. Wyshak G. Teenaged girls, carbonated beverage consumption, and bone fractures. Arch Pediatr Adolesc
Med.2000; 154 :610 ?613[Abstract/Free Full Text]
29. NIH Consensus Development Panel on Osteoporosis Prevention, Diagnosis, and Therapy. Osteoporosis:
prevention, diagnosis, and therapy. JAMA.2001; 285 :785 ?795[Abstract/Free Full Text]
30. Henry T. Coca-cola rethinks school contracts. Bottlers asked to fall in line. USA Today. March 14,2001 :A01
31. Nestle M. Soft drink "pouring rights": marketing empty calories to children. Public Health Rep.2000; 115
:308 ?319[CrossRef][ISI][Medline]
32. Zorn RL. The great cola wars: how one district profits from the competition for vending machines. Am Sch
Board J.1999; 186 :31 ?33
33. Stuhldreher WL, Koehler AN, Harrison MK, Deel H. The West Virginia Standards for School Nutrition. J
Child Nutr Manage.1998; 22 :79 ?86
34. National School Lunch Program Regulations. 7 CFR 210.11 (2002). Competitive food services
Hootman, J., Long, J., Newberry, J.L., Vernon- Smiley, M. (2004). Soft drinks in school: committee on school
health. Pediatrics, 113, 152-154.
VERTAALTEKSTEN FRANS
Ob?sit? de l'enfant : les boissons sucr?es sont ? ?viter !
La pr?valence de l'ob?sit? chez l'enfant ne cesse de s'accro?tre. Aux Etats Unis, elle a doubl?
entre 1980 et 1994 ! Le manque de d?pense physique et une alimentation d?s?quilibr?e en
sont les principales causes. Plus pr?cis?ment, le r?le de la consommation de sodas et autres
boissons sucr?es dans le d?veloppement du surpoids est aujourd'hui confirm?.
Avec l?alimentation moderne, la consommation des sodas et des boissons sucr?es augmente,
surtout chez les jeunes enfants. Elle a notamment ?t? multipli?e par 500% aux Etats Unis en
cinquante ans ! Or, on observe parall?lement un accroissement important de l?ob?sit?
infantile. Suspect?e depuis longtemps, une ?tude confirme aujourd?hui cette relation de cause
? effet entre ingestion de liquide sucr? et augmentation du surpoids. Les auteurs ont suivi sur
une p?riode d?un an et demi pr?s de 550 enfants am?ricains ?g?s en moyenne de 12 ans.
Ind?pendamment du r?gime alimentaire habituel et du mode de vie, il s?av?re que chaque
prise suppl?mentaire journali?re d?une boisson sucr?e s?accompagne d?une hausse de l?Indice
de Masse Corporelle (IMC) de 0,24kg/m2 et donc d?une fr?quence accrue de l?ob?sit?.
Inversement, pr?f?rer les boissons sans sucre r?duit l?incidence du surpoids.
Pourquoi ?
Les boissons sucr?es ont probablement plus d?influence sur l?IMC que les autres cat?gories
d?aliments car elles sont sous forme liquide. En particulier, la plupart des sujets compensent ?
court terme un exc?s de liquide tr?s ?nerg?tique en mangeant moins au repas suivant (et on
succombe alors plus facilement au grignotage en attendant le repas suivant). Cependant ?
long terme, l??quilibre nutritionnelle se d?stabilise puisque les signaux physiologiques,
notamment celui de la faim, s?en retrouvent perturb?s.
Une pr?vention comportementale serait donc b?n?fique pour endiguer ce ph?nom?ne
d?expansion de l?ob?sit? infantile d?j? bien implant? en France. Il est primordial
d?apprendre aux enfants d?s leur plus jeune ?ge ? s?alimenter correctement. Dans tous les
cas, il est n?cessaire de r?pondre aux signaux de notre corps et non ? une mode de soci?t?.
N?oublions pas non plus qu?il est n?cessaire de pousser les enfants (comme les adultes) ? aller
d?penser quotidiennement l??nergie consomm?e.
Presles, P. (2001). Ob?sit? de l'enfant : les boissons sucr?es sont ? ?viter. Lancet, 357,
490 - 491 en 505 - 508.
Gevonden op 19 november 2005 op het internet : http://www.e-
sante.fr/fr/magazine_sante/sante_enfants_adolescents/Obesite_enfant_boissons_sucrees_eviter-928-18-
art.htm
Apprenez-lui ? boire de l'eau !
L'eau est la seule boisson indispensable ? l'organisme. On tend trop souvent ? l'oublier dans
notre soci?t? de grande consommation. Pourtant, les cons?quences sont dramatiques, ?
commencer par le surpoids. Et nous savons pertinemment o? ira la pr?f?rence de nos enfants si
on leur propose de choisir entre un sirop ou un verre d'eau. C'est pourquoi, il faut leur
apprendre d?s le plus jeune ?ge ? ne boire que de l'eau.
De la m?me fa?on que vous l'initiez ? la viande, au poisson ou aux ?ufs, vous devez lui
apprendre ? aimer l'eau, ce qui n'est pas inn? ! D?s le plus jeune ?ge, nous avons une
tendance naturelle ? pr?f?rer le sucr?. C'est pourquoi, au m?me titre que l'amer, le sucr?, le
sal? et l'acide, vous devez lui faire d?couvrir le go?t particulier de l'eau.
Et s'il n'aime pas l'eau, revenez ? la charge, cela vaut le coup : aujourd'hui, on constate que,
d?s la maternelle, de nombreux enfants souffrent d'un d?s?quilibre alimentaire d? ? une
d?pendance aux boissons sucr?es, lequel conduit souvent ? des probl?mes d'ob?sit?.
En pratique
Finalement, c'est tr?s simple, ? la seule condition de s'y tenir.
Au moment du repas, placez toujours un verre ou une tasse d'eau ? c?t? de son assiette. Et
jamais d'autre boisson !
Entre les repas, proposez-lui r?guli?rement de boire de l'eau.
S'il vous dit avoir soif, proposez-lui syst?matiquement de l'eau. Pour ?viter de le tenter, ne
laissez jamais ? sa vue une bouteille de jus, de sirop ou de sodas.
Les jus de fruits, les sodas et les sirops doivent ?tre r?serv?s aux occasions : f?tes,
anniversaires, visites, r?ceptions?
De cette fa?on, il appr?ciera beaucoup plus cette boisson sucr?e, car devenue
exceptionnelle. De votre c?t?, vous pourrez le regarder d?guster avidement cette boisson,
sans culpabiliser, car l'occasionnel est sans danger pour la sant? de votre enfant.
Bien entendu, choisissez une eau pure et ?quilibr?e en min?raux, adapt?e ? son organisme et
? ses besoins.
Veillez ?galement ? ce que l'eau soit ? une temp?rature convenable, ni trop chaude, ni trop
froide.
Quelques conseils
Donnez l'exemple ! Buvez, vous aussi, de l'eau. Vous ?tes son plus beau mod?le.
A table, placez toujours bien en ?vidence une bouteille d'eau, afin qu'elle fasse partie de
son paysage familier.
Ne lui donnez pas de biberon d'eau sucr?e, encore moins en libre-service la nuit dans son lit !
Pour le motiver, variez les ustensiles : au cours de la journ?e, proposez-lui de boire une fois
au biberon, la fois suivante dans sa timbale, puis dans un gobelet en plastique et enfin dans
un verre classique comme son grand fr?re, etc.
Et pourquoi ne pas glisser une feuille de menthe, une branche de coriandre ou un morceau de
fruit dans son verre ? bec ?
Avec une grande prudence et occasionnellement, vous pouvez aiguiser sa curiosit? et sa soif
en utilisant des plantes aromatiques.
A savoir
Les boissons sucr?es n'?tanchent pas la soif. Vous mettez donc votre enfant au centre d'un
cercle vicieux en lui donnant une boisson sucr?e lorsqu'il d?clare avoir soif.
En conclusion, les boissons sucr?es sont comme les bonbons : tr?s appr?ciables
occasionnellement, mais dangereuses quotidiennement.
Eustache, I. (2005). Apprenez-lui ? boire de l'eau !
Gevonden op 06 december 2005 op het internet : http://www.e-
sante.be/be/magazine_sante/sante_alimentation_minceur/Apprenez_lui_boire_eau-4681-970-art.htm
Gare aux soft drinks !
Sur le plan de la sant?, les boissons ne se r?partissent pas seulement en deux cat?gories, les
boissons alcoolis?es d'un c?t?, les boissons non alcoolis?es de l'autre ; encore faut-il consid?rer
parmi ces derni?res, l'eau d'une part, les autres boissons dont les soft drinks d'autre part. L?
encore, c'est le c?ur qui gagne.
Un peu d?alcool, dans des conditions tr?s sp?cifiques, peut ?tre b?n?fique au plan
cardiovasculaire, alors qu?au contraire une consommation excessive est responsable de
nombreuses pathologies, concernant aussi bien le c?ur, que le foie, les voies digestives, le
cerveau, les nerfs et le m?tabolisme (le sucre de l?alcool favorisant le diab?te).
Mais l?exc?s nuit en tout, et une ?tude nous permet maintenant d?affirmer qu?un ph?nom?ne
similaire est observable avec l?abus de boissons non alcoolis?es autres que de l?eau. Cette
?tude a suivi pendant 6 ans une population de plus de 20.000 Am?ricains, adeptes des
sodas, jus de fruits et autres milk-shakes.
Il ressort que boire beaucoup d?eau est excellent pour la sant?, le risque de faire un accident
cardiaque ?tant tr?s fortement diminu? chez ceux qui en boivent plus de cinq verres par
jour, en comparaison de ceux qui se limitent ? moins de deux verres. L??tude montre
?galement que ceux qui boivent beaucoup de boissons autres que de l?eau, soit plus de cinq
verres par jour, voient inversement leur risque fortement augmenter. Le message est donc
simple : il faut limiter tous les apports liquides autres que l?eau !
En faveur de l?eau, les auteurs sugg?rent son effet b?n?fique sur la viscosit? du sang, un
sang trop visqueux favorisant les troubles de la coagulation observ?s lors des infarctus du
myocarde. En d?faveur des autres boissons, ils ?voquent leurs taux ?lev?s en sucres, ainsi
que leur hyperosmolarit? (forte concentration en min?raux), pouvant contribuer ? attirer l?eau
contenue dans les vaisseaux sanguins hors de ceux-ci, avec pour cons?quence une
augmentation de la viscosit? sanguine.
Que retenir ? Qu?il faut boire beaucoup d?eau, en abondance, et se limiter ? un ou deux
verres par jour maximum pour les autres boissons, qu?elles soient alcoolis?es ou non. Et dans
tous les cas, il faut tenir compte de leurs valeurs caloriques pour ?quilibrer les apports
journaliers.
Remplacer l?alcool par des boissons sans alcool autres que l?eau est un moindre mal.
Mais c?est l?eau qu?il faut favoriser, l?exc?s de boissons sucr?es sans alcool augmentant
le risque de maladie cardiovasculaire.
Gare aux soft drinks. (2002). http://www.e-
sante.fr/fr/magazine_sante/sante_prevention_dependance/Gare_soft_drinks-5970-147-art.htm
WERKBLAD 12
DEBAT
De leerkrachten kunnen in de klassen een debat ontwikkelen over verschillende thema?s van
het project. Laat de leerlingen eerst in groepjes informatie over het thema opzoeken zodat
ze zich kunnen voorbereiden. Eventueel kunnen de verschillende groepjes om de beurt over
een verschillend thema debatteren. Er kan gekozen worden voor algemene thema?s of voor
thema?s die met de school te maken hebben.
Eventueel kan er ook een groepsleider worden aangeduid die het debat zal leiden.
Mogelijke thema?s zijn:
? Methodes om het waterverbruik op school te verminderen.
? Methodes om het afval van drankverpakkingen te minimaliseren.
? Methodes om gezonde dranken op school te voorzien.
? Argumenten bespreken voor het wegnemen van de frisdrankautomaat.
? De gevolgen schetsen van overmatige frisdrankconsumptie.
? Bespreek het milieuprobleem in functie van eenmalige verpakkingen.
? Bespreek de invloed van drankenreclame bij jongeren.
? Bespreek de invloed van vrienden op de drankenkeuze bij feestjes/ fuiven, ...
De leerlingen oefenen in het formuleren van argumenten pro en contra en leren om op
elkaars inbreng voort te bouwen. Een verslaggever kan het resultaat van het debat
verwerken.
Eventueel kan aan het debat een politiek tintje worden gegeven door de leerlingen per
groepje een politieke partij te laten spelen. Als voorbereiding gaan de leerlingen op de
website van hun partij op zoek naar de standpunten die de partij over het thema inneemt.
Ze bereiden zich zo goed mogelijk voor om die standpunten tijdens het debat te vertolken.

Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid.
Bellemans, M., De Maeyer, M. (1998). Maten en gewichten: Handleiding voor
gestandardiseerde kwantificering van voedingsmiddelen in België. Brussel: De
Backer.
BIVV, Politie, Federale overheidsdienst Justitie, Landuyt,R.,(2006).
Verkeersveiligheidsbarometer, p1-28.
Boeckx, H. (2006). Gezondheidsvoorlichting-project. Onuitgegeven nota?s bij de
cursus voor het derde jaar van de opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke
Hogeschool Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie Geel.
Boelsma, E. (2002). ?Goed gevoel?-voedsel. De invloed van voeding op
stemming en prestaties. Nutrinews, september 2002.
Buyse, B., Van Den Heuvel, M., Demedts, M. (2001). Is een patiënt met slaap
apneu syndroom rij(on)geschikt? Tijdschrift voor Geneeskunde, 57, 23-31.
Centrum voor slaapmontering. CPAP behandeling.
Gevonden op 10 april 2007 op het internet: http://www.uzleuven.be/
De Bourdeaudhuij, I., Bouckaert, J. (2000). Fysieke gezondheid. Gevonden op
11 maart 2007 op het internet:
http://www.kbs-
frb.be/files/db/NL/PUB_1106_Fysieke_activiteit_en_gezondheid.pdf
De Brabander, B., Vereeck, L., (2005). Verkeersongevallen in België kosten
jaarlijks 12,5 miljard, Verkeersspécialist, nov, p 23-26.
Drevet, M.,(2004). Social attitudes to road traffic risk in Europe-Sartre:
resultaten voor België, BIVV, p1-19.
Dienst Gezondheidsbevordering, Socialistische Mutualiteiten. Good mood food.
Brussel.
Gevonden op 27 maart 2007 op het internet:
http://www.gezondmail.be/GezondMail/Gezondheid+en+ziekte/Voeding/Good+
mood+food.htm
Dienst Gezondheidsbevordering, Socialistische Mutualiteiten. Prestaties en
voeding. Brussel.
Gevonden op 27 maart 2007 op het internet:
http://www.gezondmail.be/GezondMail/Gezondheid+en+ziekte/Voeding/Voeding
+en+prestaties.htm
Europese Commissie Onderzoek.
Gevonden op 5 mei 2007 op het internet:
http://ec.europa.eu/research/leaflets/combating_obesity/article_2763_nl.html
Implementatie en effectmeting van een interventie bij truckers met een belangrijk
gezondheidsrisico
Lieselotte Grevendonck ? Bieke Wuyts academiejaar 2006-2007
Federale Overheidsdienst Economie, Kleine Middenstands Onderneming,
Middenstand en Energie. (2003-2004). Evolutie van het aantal slachtoffers in
het verkeer.
Gevonden op 02 maart 2007 op het internet:
http://statbel.fgov.be/press/pr086_nl.pdf
Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer.
Gevonden op 28 januari 2007 op het internet: http://www.mobilit.fgov.be
Federale Portaalsite.
Gevonden op 1 februari 2007 op het internet: http://www.belgium.be
Fuchs, B.D., McMaster, J., Smull, G., Getsy, J., Chang, B., Kozar, R.A., (2001).
Underappreciation of sleep disorders as a cause of motor vehicle crashes,
American Journal of Emergency Medicine, 19, (7), 575-578.
George, C.F.P., (2001). Reduction in motor vehicle collisions following treatment
of sleep apneua with nasal CPAP, Thorax, 56, 508-512.
Gezondheidsraad. (2003). Effectieve preventieve interventiestrategieën.
Gevonden op 6 april 2007 op het internet:
http://www.gr.nl/samenvatting.php?ID=706
Gezondheidsraad. (2003). Overgewicht en obesitas. Gevonden op 6 april 2007
op het internet:
http://www.healthcouncil.nl/pdf.php?ID=706&p=1
Gils, T.L., Lasserson, T.J., Smith, B.J., White, J., Wright, J., Cates, C.J., (2007).
Continuous positive airway pressure for obstructive sleep apneua in adults:
Review, The Cochrane Collaboration, 1, 1-6.
Grootte van het voertuigenpark. (1996-2006).
Gevonden op 02 maart 2007 op het internet: http://www.statbel.fgov.be
Groves, T. (2006). Pandemic obesity in Europe. British Medical Journal, 333,
1081-1082.
Hakala K., Maasilta P., Sovijarvi A. R. A. (2000), Upright body position and
weight loss improve respiratory mechanics and daytime oxygenation in obese
patients with obstructive sleep apneua, Clinical Physiology, 20, (1), 50-55.
Harrison, R.A., Roberts, C., Elton, P.J. (2005). Does primary care referral to an
exercise programme increase physical activity one year later? J. Public Health, 27,
(1), 25-32.
Hartenbaum, N., Collop, N., Rosen, I., (2006). Truckers with OSA, should they
be driving?, JOEM, 48, (9), 871-872.
Hens, L., (2006). Onderzoek naar OSAS en gedragsdeterminanten bij truckers:
voedingsgedrag en interventieontwikkeling, Eindwerk van het derde jaar van de
opleiding Voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Gezondheidszorg Geel.
Implementatie en effectmeting van een interventie bij truckers met een belangrijk
gezondheidsrisico
Lieselotte Grevendonck ? Bieke Wuyts academiejaar 2006-2007
HEPA-groep. (2001). Statements en aanbevelingen omtrent ?de
gezondheidsbevorderende fysieke activiteit voor de Belgische bevolking?
geformuleerd door de HEPA-groep naar het beleid en het onderzoek. Gevonden
op 6 april 2007 op het internet:
http://www.wvc.vlaanderen.be/vinnigvlaanderen/beweging/pdf/010217_vcc_bo
ek_103-107.pdf
Hoge Gezondheidsraad. (2006). Voedingsaanbevelingen voor België. Brussel.
Huysmans, V. (2005). Toegepaste dieetleer volwassenen. Onuitgegeven nota?s
bij een cursus voor het tweede jaar van de opleiding voedings- en dieetkunde,
Katholieke Hogeschool Kempen, Departement Gezondheidszorg en Chemie Geel.
International Physical Activity Questionnaire. (2005). At A Glance IPAQ Scoring
Protocol.
Gevonden op 1 april 2007 op het internet:
http://www.ipaq.ki.se/IPAQ.asp?mnu_sel=EEF&pg_sel=EEF
Kimoff, R.J., Sforza, E., Champange, V., Ofiaza, L., Gendrom, D., (2001). Upper
airway sensation in snoring and obstructive sleep apnea, American Journal of
Respiratory and Critical Care Medicine, 164, (2), 250-255.
Lemmens, K. (2004-2005). Beschrijvend onderzoek van de voedingsgewoonten,
fysieke activiteit en slaperigheid bij Kempense truckers. Eindwerk van het derde
jaar van de opleiding voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Gezondheidszorg Geel.
Loredo, J.S., Ancoli-Israël, S., Kim, E.J., Lim, W.J., Dimsdale, J.E., (2006).
Effect of continuous positive airway pressure versus supplemental oxygen on
sleep quality in obstructive sleep apnea: A placebo-CPAP-controlled study,
Sleep, 29, (4), 564-571.
Magalhaes da Silveira, F., Faria, A., Duarte, R., Biagini, J. (2006). Adherence to
CPAP therapy for obstructive sleep apnea syndrome. Rev. Port. Pneumol. 12,
(6), 53-54.
Marjaana, L., Pietinen, P., Heliövaara, M., Vartiainen E. (2002). Associations of
body mass index and obesity with physical activity, food choices, alcohol intake,
and smoking in the 1982?1997 FINRISK Studies. American Journal of Clinical
Nutrition, 75 (5), 809-817.
Memorial Hermann Healthcare System. Voorbeeld van een cpap behandeling.
Gevonden op 28 maart 2007 op het internet:
http://www.memorialhermann.org/library/healthguide/en-
us/support/topic.asp?hwid=zm2674
Millman, R.P., Working Group on Sleepiness in Adolescents/Young Adults; and
AAP Committee on Adolescence, (2005). Excessive Sleepiness in Adolescents
and Young Adults: Causes, Consequences, and Treatment Strategies, Pediatrics,
115, (6), 1774- 1786.
Implementatie en effectmeting van een interventie bij truckers met een belangrijk
gezondheidsrisico
Lieselotte Grevendonck ? Bieke Wuyts academiejaar 2006-2007
Nederlandse vereniging voor narcolepsie. De symptomen van narcolepsie.
Gevonden op 10 april 2007 op het internet:
http://www.narcolepsie.nl/nvn/modules/content/index.php?id=2
Norma, J.F., Von Essen, S.G., Fuchs, R.H., McElligott, M. (2000). Exercise
training effect on obstructive sleep apnea syndrome. Sleep Res Online, 3 (3),
121-9.
Nutrition & Diet for Healthy Lifestyles in Europe (2000). European Diet and
Public Health: The Continuing Challenge.
Gevonden op 31 maart 2007 op het internet:
http://eurodiet.med.uoc.gr/
Orth, M., Kotterba, S., Walther, J.W., Rasche, K., Schultze-Werninghaus, G.,
Duchna, H.W. (2006). Long-term compliance of CPAP-therapy update, predictors
and interventions. Pneumologie, 60, (8), 480-484.
Van Loo M., Daneels M., Engelaar D. (2005-2008) Onuitgegeven resultaten van
het Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek ?O.S.A.S?.
Peppard, P.E., Young, T. (2004). Excercise and sleep-disordered breathing: an
association independent of body habitus. Sleep, 27, 480-484.
Poels, A. (2005-2006). Onderzoek naar OSAS en gedragsdeterminanten bij
truckers: voedingsgewoonten en interventieontwikkeling. Eindwerk van het
derde jaar van de opleiding voedings- en dieetkunde, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Gezondheidszorg Geel.
Presles, P. (2003). Alcohol verstoort de slaap.
Gevonden op 15 april 2007 op het internet: http://www.e-
gezondheid.be/nl/tijdschrift_gezondheid/alcohol/Alcohol_verstoort_slaap-11670-
520-art.htm
Renzhe, C.U.I., Takeshi, T., Susumu, S., Kazumasa, Y., Hiroyasu, I.S.O.,
(2006). Relationships between sleep-disordered breathing and blood pressure
and excessive daytime sleepiness among truck drivers, Hypertens Res, 29, (8),
605-610.
Rouckhout, D., (1999). Vermoeidheid en verkeerongevallen in verband met
slaapgebonden ademhalingsstoornissen: leesbrief.
Gevonden op 02 maart 2007 op het internet: http://www.slaap-
apneu.be/pag_VAPA/pagVAPA04nieuws/pagnieuws4Evapa.html
Schrauwen, P. (2005). Impact van fysieke activiteit op obesitas en diabetes.
Voeding en gezondheid, 5 (2), 4-7.
Staten-Generaal van de verkeersveiligheid,(2002). Dossier 3: vermoeidheid als
oorzaak van ongevallen, 1-7.
Staten-Generaal van de verkeersveiligheid,(2002). Dossier 5: Maatregelen voor
veiliger verkeer met vrachtauto?s, 1-20.
Implementatie en effectmeting van een interventie bij truckers met een belangrijk
gezondheidsrisico
Lieselotte Grevendonck ? Bieke Wuyts academiejaar 2006-2007
Staten-Generaal van de verkeersveiligheid,(2007). Dossier: Statistiek, Federale
commissie voor de verkeersveiligheid, 1-20.
Staten-Generaal van de verkeersveiligheid,(2007). Dossier: Verslag, Federale
commissie voor de verkeersveiligheid, 1-38.
Sugerman, H.J., Fairman, R.P., Sood, R.K., Engle, K., Wolfe, L., Kellum, J.M.
(1992), Long-term effects of gastric surgery for treating respiratory insufficiency
of obesity, American Journal of Clinical Nutrition, 55, 597-601.
Universitair ziekenhuis Antwerpen. N.K.O. en hoofd-halsheelkunde. Slaaplabo.
Edegem.
Gevonden op 15 april 2007 op het internet:
http://www.nko.uza.be/patient/nko/slaaplabo.html
Vacature C.V. (2002). Fit op het werk.
Gevonden op 8 april 2007 op het internet: http://www.vacature.com/art4264
Van Gemert, W., Adang, E., Greve, J.W., Soeters, P. (1998), Quality of life
assessment of morbidly obese patients: effect of weight- reducing surgery,
American Journal of Clinical Nutrition, 67, 197-201.
Van Baak, M., Van Mil, E., Astrup, A., Finer, N., Van Gaal, L., Hilsted, J.,
Kopelman, P., Rössner, S., James, p., Saris, W. (2003). Leisure-time activity is
an important determinant of long-term weight maintenance after weight loss in
the Sibutramine Trial on Obesity Reduction and Maintenance. American Journal
of Clinical Nutrition, 78, (2), 209-214.
Van der Borght, W. (2005). Motiveren naar verandering. Voeding en
gezondheid, 6 (2), 11-13.
Vansant, G., Hulens, M., Van der Borgt, W., Demyttenaere, K., Lysens, R., Muls,
E. (1999). A multidisciplinary approach to the treatment of obesity. International
Journal of Obesity, 23 (1), 65-68.
Van Schagen, I.N.L.G., (2003). Vermoeidheid achter het stuur: Een
inventarisatie van oorzaken, gevolgen en maatregelen. Stichting
wetenschappelijk onderzoek verkeersveiligheid, p1-45.
Vecchierini, M.F. (2006). Neurochirurgie, 52, (5), 432-442.
Verpeut, A. Dokter ik snurk.
Gevonden op 18 april 2007 op het internet:
http://www.azstlucas.be/focus/focus_30_06.asp
Verpraet, R., (2006). Epidemiologisch onderzoek naar de slaap- en rijgewoontes
bij Vlaamse beroepschauffeurs. Universiteit Gent, p1-105.
Vesentini, L., Van Lierden, K., Cuyvers, R., (2003). Vermoeidheid in het verkeer:
een internationale studie. Steunpunt verkeersveiligheid bij stijgende mobiliteit,
p1-50.
Implementatie en effectmeting van een interventie bij truckers met een belangrijk
gezondheidsrisico
Lieselotte Grevendonck ? Bieke Wuyts academiejaar 2006-2007
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie. (2006). De actieve
voedingsdriehoek.
Gevonden op 11 maart 2007 op het internet:
http://www.vig.be/content.asp?nav=themas_voeding&selnav=205
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie. (2001). Gezond bewegen.
Gevonden op 11 maart 2007 op het internet:
http://www.vig.be/content.asp?nav=themas_gezondbewegen&selnav=524
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie. (2004). Voedingsvoorlichting: hoe
communiceren omtrent vetzuren en beweging? Gevonden op 11 maart 2007 op
het internet: http://www.vig.be/content/pdf/VD_kbsrapport.pdf
Vlaamse overheid. (2001). Belang van fysieke activiteit in de preventie en
behandeling van chronische aandoeningen.
Gevonden op 11 maart 2007 op het internet:
http://www.wvc.vlaanderen.be/gezondsporten/nieuws/belangfysiekeactiviteitinp
reventie.pdf
Vlaamse overheid. (2001). Statements en aanbevelingen omtrent ?de
gezondheidsbevorderende fysieke activiteit voor de Belgisch bevolking?
geformuleerd door de HEPA-GROEP naar het beleid en het onderzoek. Gevonden
op 5 maart 2007 op het internet:
http://www.wvc.vlaanderen.be/vinnigvlaanderen/beweging/pdf/010217_vcc_bo
ek_103-107.pdf
Voedingsinformatiecentrum. (2007). Eurodiet-project: pleidooi voor een
voedingsbeleid in een brede maatschappelijke context.
Gevonden op 31 maart 2007 op het internet: http://www.nice-
info.be/html/PROF/prof_setNN.htm?http://www.nice-
info.be/HTML/prOf/NUTRINEWSONLINE/NN1202eurodietIN.htm
Wegwijs in het Belgisch Verkeersreglement.
Gevonden op 2 februari 2007 op het internet: http://www.wegcode.be
Weinberg, Gould (1999). Fysieke activiteit? Wetenschappelijk een feit. Gevonden
op 11 maart 2007 op het internet:
http://www.fit-xpress.be/docs/fysieke_inactiviteit_wetenschappelijk.pdf
Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid. Afdeling epidemiologie,
onderzoeksteam: Devriese, S., Huybrechts, I., Moreau, M., Van Oyen, H.
(2006). De Belgische voedselconsumptiepeiling 1 - 2004. Brussel.
Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid a. (2006). De Belgische
voedselconsumptiepeiling 1.
Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid b. (2006). Gezondheidsenquête in
België door Interview.
Gevonden op 11 maart 2006 op het internet:
http://www.iph.fgov.be/epidemio/epinl/foodnl/table04.htm
Implementatie en effectmeting van een interventie bij truckers met een belangrijk
gezondheidsrisico
Lieselotte Grevendonck ? Bieke Wuyts academiejaar 2006-2007
World Health Organization. (2007). HEPA Europe.
Gevonden op 5 maart 2007 op het internet:
http://www.euro.who.int/hepa/projects/20050615_1
World Health Organisation. (2007).
Gevonden op 5 mei 2007 op het internet: http://www.who.int/topics/obesity/en
Zelissen, P. M. J., Mathus-Vliegen, E. M. H. (2004). Behandeling van
overgewicht en obesitas bij volwassenen: voorstel voor een richtlijn, Nederlands
Tijdschrift voor Geneeskunde, 148, (42), 2060-2065.
Implementatie en effectmeting van een interventie bij truckers met een belangrijk
gezondheidsrisico
Lieselotte Grevendonck ? Bieke Wuyts academiejaar 2006-2007

Boeken
Bailey, G. (1995). Toepoels puppywijzer. Haarlem: J.H. Gottmer/H.J.W. Becht BV.
Boorer, W., (1970). Honden. Amsterdam: Elsevier.
Eering, P.J. (2000). De Staande jachthond in de praktijk. Eppenhuizen: Stichting
Canidae 2000.
Fisher, J. (1990). Denken als een hond: Een praktisch handboek over
hondenpsychologie. Houten: Van Reemst.
Lind, E. (s.a.). Dansen met honden. Baarn: Tirion.
Lissenberg, J. (2005). Hondenshows: Alles over het meedoen aan
hondententoonstellingen. Baarn: Tirion Uitgevers B.V.
Nijland, M. (2003). Hondse hoogstandjes: Inspannings- en bewegingsleer voor de
hondensport. Leeuwaarden: Libre B.V.
Prof. Grandjean, D. (2001). Encyclopedie van de hond: Royal Canin. Paris: Aniwa
Publishing.
Theby, V., Hares, M. (s.a.). Behendigheidstraining van A tot Z: Agility. Aartselaar:
Deltas.
Verhoef, E. (2005). De grote hondenencyclopedie. Lisse: Rebo Productions b.v.
Internet
Agility Team Hasselt. (2008). Info toestellen.
Gevonden op 10 april 2007 op het internet: http://www.agilityhasselt.be/
Agility voor Duitse Herders. (2008). Wat is agility?
Gevonden op 12 september 2007 op het internet: http://users.telenet.be/borax/nl/wat-
is-agility.htm
Aqua fun. (2008). Wat en voorzieningen.
Gevonden op 5 april 2008 op het internet: http://www.aqua-fun.be/
Belgian Border Collie Club. (2008). Disciplines.
Gevonden op 12 mei 2007 op het internet:
http://www.belgianbordercollieclub.info/schapen.htm
Border Collie. (2008) Het werk, de sport, commando?s.
Gevonden op 12 maart 2008 op het internet:
http://www.bordercollies.nl/dmherd.shtml
Belgische Flyball Belge. (2008). Wat?
Gevonden op 11 mei 2007 op het internet: http://www.flyball.be
Belgian K9 Disc Heroes. (2008). Wat is dogfrisbee?
Gevonden op 23 augustus 2007 op het internet: http://www.belgiank9discheroes.be
Clean Boot Hunting. (2008). Wat is Clean boot hunting?
Gevonden op 11 mei 2007 op het internet: http://www.dexelle.com/
Commissie der windhondenrennen en Coursing. (2008). Reglementen.
Gevonden op 5 april 2008 op het internet: http://www.cwrccl.be/nl/RegBelgique.aspx
Gundogs. (2008). Reglementen.
Gevonden op 11 mei 2007 op het internet: http://www.gundogs.be
Indeling van de klassen. (2008).
Gevonden op 12 oktober 2007 op het internet:
http://www.dewijzehond.be/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemi
d=2
Jacht. (2008).
Gevonden op 5 april 2008 op het internet:
http://www.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Jacht/honden.html
Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus. (2008).
Gevonden op 10 april 2007 op het internet: http://www.kmsh.be
K.K.U.S.H. (2008). Agilityreglement.
Gevonden op 15 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/Portals/kkush/documents/reglementen/AgilityRglmnt_Ned_Vol.pd
K.K.U.S.H. (2008). Dog dancing reglement.
Gevonden op 15 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/LinkClick.aspx?fileticket=4RBkXuvdl9k%3d&tabid=2603
K.K.U.S.H. (2008). Flyballreglement.
Gevonden op 18 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/LinkClick.aspx?fileticket=1yqbmo%2fV2Qc%3d&tabid=2603
K.K.U.S.H. (2008). Gehoorzaamheidsprogramma.
Gevonden op 15 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/LinkClick.aspx?fileticket=754D6F6249732B523376343D&tabid=2
K.K.U.S.H. (2008). Reglement veldwedstrijden Spaniels.
Gevonden op 5 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/LinkClick.aspx?fileticket=55454D4C35734E493152453D&tabid=2
K.K.U.S.H. (2008). Ringsport reglement.
Gevonden op 28 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/Portals/kkush/documents/reglementen/Regl%20Ring%202006.p
K.K.U.S.H. (2008). Stoberproef.
Gevonden op 28 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/Portals/kkush/documents/reglementen/Stoberproef.pdf
K.K.U.S.H. (2008). Test sociaal gedrag.
Gevonden op 15 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/LinkClick.aspx?fileticket=1em%2fuflmMVU%3d&tabid=2603
K.K.U.S.H. (2008). Veldwerk reglement.
Gevonden op 28 oktober 2007 op het internet:
http://www.kkush.be/Portals/kkush/documents/reglementen/veldwerk.pdf
Mouwen. (2008). Sporthond.
Gevonden op 12 oktober 2008 op het internet: http://www.mouwen.nl/
Mushing. (2008).
Gevonden op 5 april 2008 op het internet: http://www.mushing.be/
Ringsport. (2008) Wat?
Gevonden op 12 maart 2008 op het internet:
http://users.telenet.be/ringsport/BR_intro.html
Vlaamse Canicross Fedaratie vzw. (2008). Reglementen, uitrusting.
Gevonden op 11 mei 2007 op het internet: http://www.vlaamsecanicrossfederatie.be/
Woef. (2008) Structuur Belgische Kynologie.
Gevonden op 12 maart 2008 op het internet:
http://www.woef.be/kynologie.php?ID=188
Tijdschriften
Debolster, G. (2008). Hondensport onder de loep. Woef, 528, 61.
Grosemans, D. (2004). Stoom aflaten. Woef, 481, 26-27.
Grosemans, D. (2002). Help, mijn hond maakt mij gek. Woef, 481, 24-26.
Haak, R. (2004). De drie condities: Werkconditie. Onze hond, 3, 20-22.
K.S. (2005). Jachthond wordt je niet zomaar. Woef, 502, 88-91.
K.S. (2004). DOG-FRISBEE, iets voor jou? Woef, 485, 46-47.
Landsheer, J., MJVR. (2004). Coursing voor windhonden in Edingen. Woef, 490, 52-53
MJVR. (2008). Dogscooteren of samen steppen. Woef, 529, 62-63.
Pas, K. (2005). Dogsurvival. Woef, 501, 65.
Rombouts, T. (2008). Weightpulling voor honden. Woef, 529, 58-59.
Smet, M. (2005). Leren door motiveren. Woef, 494, 38-39
Smet, M. (2006). Motivatiemiddel, motivatiedoel en motivatieversterkers. Woef, 510,
38-39.
Quackelbeen, F. (2005). Met alle elementen van het retrieverwerk. Woef, 502, 59.
Onuitgegeven materiaal
Blom, I. (2008). Dieetvoeding. Onuitgegeven nota?s bij de cursus voor het tweede jaar
van de opleiding dierenartsassistent, Katholieke Hogeschool Kempen, Departement
Agro ? Biotechnologie.
Pardon, H. (2005). Rashonden I en II. Onuitgegeven nota?s bij de cursus voor het
tweede jaar van de opleiding dierenartsassistent, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Agro ? Biotechnologie.
Foto?s

Abraham, C. & Michie, S. (2007). A taxonomy of behavior change techniques used in
interventions. Health Psychology
Allen, K.N., Taylor, J.S., Kuiper, R. (2007). Effectiveness of nutrition education on fast
food choices in adolescents. J Sch Nurs. 2007 Dec;23(6):337-41.
Ammerman, A.S., Keyserling, T.C., Atwood, J.R., Hosking, J.D., Zayed, H., Krasny, C.
(2003). A randomized controlled trial of a public health nurse directed treatment
program for rural patients with high blood cholesterol. Prev Med. 2003 Mar;36(3):340-
Azjen, I. (1991). Theory of planned behaviour. Organ Behav Hum Decis Process, 50,
179-211
Becker-Woudstra, G., Havinga, M., van Kuijeren, R., Linden-Wouters, E. (2006). Het
diëtistisch consult. Den Haag: Lemma.
Brand, M.B., Mulrow, C.D., Chiquette, E., et al. (1998). Weight-reducing diets for
control of hypertension in adults. The Cochrane Library. Issue 4. Oxford
De Backer, G., Ambrosioni, E., Borch-Johnson, K., et al. (2003). European guidelines on
cardiovascular disease prevention in clinical practice. Third Joint Task Force of European
and Other Societies on Cardiovascular Disease Prevention in Clinical Practice. Eur Heart
J 2003 Sep; 24(17): 1601-10.
De Bourdeaudhuij, I., Klepp, K.I., Due, P., et al. (2005). Reliability and validity of a
questionnaire to measure personal, social and environmental correlates of fruit and
vegetable intake in 10-11-year-old children in five European countries. Public Health
Nutr 2005 Apr; 8(2): 189-200.
De Henauw, S., De Bacquer, D., de Smet, P., Kornitzer, M., De Backer, G. (2000).
Trends and regional differences in coronary risk factors in two areas in Belgium: final
results from the MONICA Ghent-Charleroi Study. J Cardiovasc Risk 7(5):347-57.
Després, J.P., Lemieux, I., Bergeron, J., Pibarot, P., Mathieu, P., Larose, E. et al.
(2008). Abdominal Obesity and the Metabolic Syndrome: Contribution to Global
Cardiometabolic Risk. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2008 Mar 20
Ezaki, O., (2006). Lifestyle to prevent cardiovascular disease in NIDDM. Nippon Rinsho
2006 Nov;64(11):2083-8
Fernandez, M.L., Webb, D. (2008). The LDL to HDL cholesterol ratio as a valuable tool
to evaluate coronary heart disease risk. J Am Coll Nutr. 2008 Feb;27(1):1-5
Foster, G.D., Sherman, S., Borradaile, K.E., Grundy, K.M., Vander Veur, S.S.,
Nachmani, J. et al. (2008). A policy-based school intervention to prevent overweight
and obesity. Pediatric 2008 Apr;121(4):e794-802
Haerens, L., Deforche, B., Maes, L., Stevens, V., Cardon, G., and De Bourdeaudhuij, I.
(2006). Body Mass Effects of a Physical Activity and Healthy Food Intervention in Middle
Schools. Obesity (2006) 14, 847?854
Keul, P., Sattler, K., Levkau, B. (2007). HDL and its sphingosine-1-phosphate content
in cardioprotection. Heart Fail Rev (2007) Dec;12(3-4):301-6.
Kinmonth, A., Wareham, N., Hardeman, W. et al. (2008). Efficacy of a theory-based
behavioural intervention to increase physical activity in an at-risk Group in primary care
(ProActive UK): a randomized trial. Lancet 2008 Jan 5; 371(9606): 41-8
Mathieu, C., Nobels, F., Peeters, G., et al (2006). De kwaliteit en de organisatie van
type 2 diabeteszorg. Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de gezondheidszorg (KCE),
mei 2006. KCE reports vol. 27A. Ref. D/2006/10.273/07
Nwobu, O., Johnson, C. (2007). Targeting obesity to reduce the risk for type 2 diabetes
and other co-morbidities in African American youth: a review of the literature and
recommendations for prevention. Diabetes Vasc Dis Res 2007;4:311-319.
Panagiotakos, D., Sitara, M., Pitsavos, C., Stefanadis, C. (2007). Estimating the 10-
year risk of cardiovascular disease and its economic consequences, by the level of
adherence to the Mediterranean diet: the ATTICA study. J Med Food. 2007 Jun; 10(2):
239-43.
Rimm, E., Klatsky, A., Grobbee, D., Stampfer, M. (1996). Review of moderate alcohol
consumption and reduced risk of coronary heart disease: is the effect due to beer,
wine, or spirits. BMJ 1996 Mar 23;312(7033):731-6
Rothwell, P., Coull, A., Silver, L., Fairhead, J., Giles, M., Lovelock, C., Redgrave, J.,
Bull, L., Welch, S., Cuthbertson, F., et al (2005). Population-based study of event-rate,
incidence, case fatality, and mortality for all acute vascular events in all arterial
territories (Oxford Vascular Study). The Lancet, Vol 366, Issue 9499: 1773-1783
Sacks, F., Svetkey, L., Vollmer, W., Appel, L., Bray, G., Harsha, D. et al. (2001).
Effects on blood pressure of reduced dietary sodium and the Dietary Approaches to
Stop Hypertension (DASH) diet. DASH-Sodium Collaborative Research Group. N Engl J
Med 2001; 344(1): 3-10.
Shrivastava, R., Khan, A., Jeevanantham, V., Nautiyal, A., Garg, P., Reddy, P.C.
(2008). Control of Cardiovascular Risk Factors and Use of Aspirin in Diabetic Patients
Remain Elusive. South Med J. 2008 May 7
Spittaels, H., De Bourdeaudhuij, I., Vandelanotte, C. (2007). Evaluation of a website-
delivered computer-tailored intervention for increasing physical activity in the general
population. Prev Med 2007 Mar; 44(3): 209-17
Suarez De Balcazar, Y., Balcazar, FE. (1991). Child survival in the Third World: a
functional analysis of oral rehydration therapy dissemination campaigns. Behaviour
change 1991;8(1):26-34.
Thesaurus zorg en welzijn. (2008). Betekenis van interventie
Gevonden op 04 mei 2008 op het internet: http/www.thesauruszorgenwelzijn.nl
Vandelanotte, C., De Bourdeaudhuij, I., Brug, J. (2004). Acceptability and feasibility of
an interactive computer-tailored fat intake intervention in Belgium. Health promotional
international 19, 463-471
Van leest, L., Koek, H., van Trijp, M., van Dis, S., Peters, R., Bots, M., Verschuren, W.,
(2005). Hart- en vaatziekten in Nederland in 2005: cijfers over risicofactoren, ziekte,
behandeling en sterfte. Nederlandse hartstichting, 2005: 6-1
Vlaams agentschap voor zorg en gezondheid. (2004). Cijfers hart- en vaatziekten van
Vlaanderen in 2004
Gevonden op 26 november 2007 op het internet: http://www.zorg-en-gezondheid.be
Williamson, D., Thompson, T., Thun, M., et al. (2000). Intentional weight loss and
mortality among overweight individuals with diabetes. Diabetes Care. 2000;23:1499-
1504.
Zannad, F., Jakobsen, A., Heroys, J., Ralph, A., Rees, T., Shaw, M. (2008).
Cardiovascular high-risk patients--treat to protect, but whom? Medscape J Med. 2008
Mar 26;10
4 DEEL 4: BIJLAGEN

Jochems, A.A.F., Joosten, F.W.M.G.(2003). Zakwoordenboek der Geneeskunde.
Doetinchem: Elsevier gezondheidszorg
Feldman, E.C., Nelson, R.W.(1996). Canine and feline endocrinology and
reproduction, 2
edition. s.l.: Harcourt Publishers Ltd.
Nelson, R.W., Couto, C.G., Zikmund, W.G.(2003). Small animal internal medicine,
edition. s.l.:Elsevier Health Sciences
Bonagura, J.D.(Ed.), Kirk, R.W.(Ed.)(1995). Kirk?s current veterinary therapy: small
animal practice, 12
edition. s.l.: Harcourt Publishers Ltd.
Intervet. Informatiebrochure dierenarts.
Chandler, E.A., Gaskell, R.M., Gaskell, C.J.(2004). Feline medicine and
therapeutics. s.l.: Blackwell Publishers
Birchard, S.J., Sherding, R.G.(1994). Saunders manual of small animal practice.
s.l.: W.B. Saunders Co.
Sherding, R.G.(Ed.)(1994). The cat: diseases and clinical management, 2
edition.
s.l.: Churchill Livingstone Inc.
Church, D.C., Pond, W.G.(1982). Basic animal nutrition and feeding, 2
edition.
Canada: Wiley, John & Sons Inc.
Guyton, A.C.(1987). Human physiology and mechanisms of disease, 4
edition. s.l.:
W.B. Saunders Co.
Sodikoff, C.H.(1995). Laboratory profiles of small animal disease: a guide to
laboratory diagnosis, 2
edition. s.l.: American Veterinary Publications Inc.
Diabetes mellitus bij hond en kat
Fischbach, F.T.(1984). Manual of laboratory diagnostic tests, 2
edition.
Philadelphia: J.B. Lippincot company
Dunlop, R.H., Malbert, C.H.(2004). Veterinary pathofysiology. s.l. : Blackwell
Publishers
Corsan, J.R., Mackay, A.R.(2001). The veterinary receptionist: essential skills for
client care. S.l.: Butterworth Heinemann
Lane, D.R.(Ed.), Cooper, B.C.(2003). Veterinary nursing, 3th edition. s.l.:
Butterworth-Heinemann
Dr. Pechereau(2003). Diabetes mellitus bij honden. DierenartsenWereld, 2003(71),
19-26
Waltham(2003). Feline diabetes: targeted nutritional therapy. Latest innovations in
clinical nutrition, 2003, blz. 21-27
Intervet. Brochure: diabetes mellitus bij de hond.
Intervet. Brochure: een suikerpati?nt in huis(2005).
Royal canin(2005). Product informatie.
UZ Leuven. Endocrinologie
Gevonden op 3 februari 2006 op het internet:
http://www.uzleuven.be/diensten/endocrinologie/-patient/diabetes/
Colorado State University. Pathophysiology of the digestive system.
Gevonden op 12 maart 2005 op het internet:
http://arbl.cvmbs.colostate.edu/hbooks/-pathphys/digestion/pancreas/index.html
Thalassemie oscar Nederland. Bloed.
Gevonden op 20 december 2005 op het internet:
http://users.pandora.be/thalo/bloed.htm
Washington State University. Handling, restraint and physical examination of dogs
and cats.
Gevonden op 13 november 2005 op het internet:
http://www.vetmed.wsu.edu/courses_vm568/-sam.html#Positional%20restraint)
Intervet. Diabetes mellitus dog-cat.
Gevonden op 10 oktober 2005 op het internet: http://www.caninsulin.com
Medilab. Het veterinair laboratorium.
Gevonden op 1 december 2005 op het internet: http://www.medilab.be/
MedischLab.nl. Medische laboratoriumtests toegelicht.
Gevonden op 20 november 2005 op het internet: http://www.medischlab.nl
Diabetes mellitus bij hond en kat
Iddex. In-huis analysetoestellen voor gezelschapsdieren.
Gevonden op 10 oktober 2005 op het internet: http://www.idexx.nl/diergezondheid/-
analysatoren/vetlab/)
Algemeen medisch laboratorium. Informatiebrochure diergeneeskunde 2005.
Gevonden op 1 december 2005 op het internet: http://www.aml-
lab.be/website.nsf!Open
Willy majelyne. Centrum voor diergeneeskundige analyses. Diagnostische info 20:
fructosaminebepaling.
Gevonden op 12 oktober 2005 op het internet:
http://www.goedleven.be/mvl/vet/posters/info20.htm
Katkor. Urinestaalname kat.
Gevonden op 10 maart 2006 op het internet:
http://www.katkor.com/dutch/overkatkord.html
Handicappedpets.com. Express an dog or cat.
Gevonden op 10 maart 2006 op het internet :
http://handicappedpets.com/Articles/express/
Petdiabetes
Gevonden op 11 oktober 2005 op het internet : http://www.petdiabetes.org
Nelson, R.W.(2000). Oral medication for treating diabetes mellitus in dogs and cats.
Journal of small animal practice, 41(11),486-490
Gevonden op 3 maart 2006 op het internet:
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids
=11105786&dopt=Abstract)
Diergeneeskundig compendium
Gevonden op 25 september 2005 op het internet: www.pharma.be
Ophardt, C.E.(2003). Overview of carbohydrate metabolism. Virtual chembook
Elmhurst college.
Gevonden op 2 februari 2006 op het internet:
http://www.elmhurst.edu/~chm/vchembook/-600glycolysis.html
Voedingsinfo.org. Voedselveiligheid.
Gevonden op 10 maart 2006 op het internet :
http://www.voedingsinfo.org/ned/gezondhB4.htm
Pierson, L.A. Feline nutrition. Feline diabetes and diet: the high carbohydrate
culprit.
Gevonden op 12 december 2005 op het internet:
http://www.catinfo.org/felinediabetes.htm
Intervet. Informatiebrochure dierenarts. Healthy, happy diabetic pets you make it
possible with caninsulin
Gevonden op 12 oktober 2005 op het internet:
http://www.caninsulin.com/documents/061626.pdf
Diabetes mellitus bij hond en kat
Intervet. Informatiebrochure eigenaars. I manage my pet?s diabetes and she
manages me.
Gevonden op 12 oktober 2005 op het internet :
http://www.caninsulin.com/documents/ownerbrochure.pdf
Centrum voor medische analyse.
Gevonden op 17 november 2005 op het internet: http://www.cma.be
Eukanuba. Eukanuba veterinary diets.
Gevonden op 26 september 2005 op het internet: http://www.eukanuba-
scienceonline.com/download/products/Eukanuba%20Veterinary%20Diets.pdf
Centrum voor diergeneeskundige analyses bvba(http://www.labocda.be/)
Cotard, J.P.(2001). Urinary sampling. Newsletter international renal interest society.
Gevonden op 30 november 2005 op het internet: http://www.iris-
kidney.com/education/en/education04.shtml
Hill?s. hill?s prescricption diet.
Gevonden op 2 februari 2005 op het internet: http://www.hillspet.com
Trovet. Dieetvoeding.
Gevonden op 26 september 2005 op het internet:
http://www.aaconet.nl/assortiment.html
Specific. Dieetvoeding
Gevonden op 30 september 2005 op het internet: http://www.specific-diets.com/
Van Tichelen, I.(2004-2005). Assistentie tijdens het spreekuur. Een cursus voor het
tweede jaar van de opleiding dierenartsassistent, Katholieke Hogeschool Kempen,
Departement Agro- en Biotechnologie.
Blom, I.(2004-2005). Anatomie en fysiologie. Een cursus voor het tweede jaar van
de opleiding dierenartsassistent, Katholieke Hogeschool Kempen, Departement
Agro- en Biotechnologie.
Van Deun, K.(2005-2006). Kennismaking met de hematologie. Een cursus voor het
tweede en derde jaar van de opleiding dierenartsassistent, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Agro- en Biotechnologie.
Tytgat, I.(2006). Kennismaking met de klinische analyse in het labo. Een cursus
voor het tweede en derde jaar van de opleiding dierenartsassistent, Katholieke
Hogeschool Kempen, Departement Agro- en Biotechnologie.
Diabetes mellitus bij hond en kat
Tytgat, I.(2006). Klinische analyse: labo urinesediment. Een cursus voor het tweede
en derde jaar van de opleiding dierenartsassistent, Katholieke Hogeschool
Kempen, Departement Agro- en Biotechnologie.
Blom, I.(2005-2006). Dieetvoeding. Een cursus voor het derde jaar van de opleiding
dierenartsassistent, Katholieke Hogeschool Kempen, Departement Agro- en
Biotechnologie.
Diabetes mellitus bij hond en kat

Aller, B., Bayless, M.K., Campbell, R. (2006). Red-Tailed Boas: A complete guide to Boa
constrictor. N.J.: T.F.H. Productions, Inc..
Aspinall, V. (ed.) (2006). The complete textbook of veterinary nursing. Edinburgh: Elsevier
Limited.
Bartlett, R.D. (2006). The 25 best reptile and amphibian pets. New York: Barron?s
Educational Series, Inc..
Britton, A., Swofford, J. (2006). Green Iguanas: A complete guide to Iguana iguana. N.J.:
T.F.H. Productions, Inc..
Bruins, E. (1999). Geïllustreerde terrarium encyclopedie (9e dr.). Lisse: Rebo International
b.v..
Coborn, J.. The guide to owning an Australian python. N.J.: T.F.H. Productions, Inc..
Frye, Frederic L. (1991). Reptile care, an atlas of diseases and treatments. New Jersey,
T.F.H. Publications.
Halliday, T. (ed.), Adler, K. (ed.) (2004). The new encyclopedia of reptiles & amphibians.
Oxford: Oxford University Press.
Merker, G., Merker, C., Bergman, J., Mazorlig, T. (2006). Leopard Geckos: A complete
guide to Eublepharine Geckos. N.J.: T.F.H. Productions, Inc..
O?Malley, B. (2005). Clinical Anatomy and physiology of exotic species: Structure and
function of mammals, birds, reptiles, and amphibians (3e dr.). Edinburgh: Elsevier Limited.
Mader, Douglas R. (1996). Reptile medicine and surgery. Pennsylvania, W.B. Saunders
Company.
Mitchell, M., Tully, T.N. (2008). Manual Of Exotic Pet Practice. Edinburgh: Elsevier
Limited.
Nevarez, J. (2008). Lizards. In Mark A. Mitchell & Thomas N. Tully (Eds.). Manual Of
Exotic Pet Practice. (pp. 164-206) Edinburgh: Elsevier Limited
Purser, P. (2005). Quick & easy Garter and Ribbon Snake care. N.J.: T.F.H. Productions,
Purser, P. (2006a). Bearded Dragons: A complete guide to Pogona vitticeps. N.J.: T.F.H.
Publications, Inc..
Purser, P. (2006b). Corn and Rat Snakes: A complete guide to Pantherophis. N.J.: T.F.H.
Publications, Inc..
Sutherland, C. (2005). Quick & easy Ball Python care. N.J.: T.F.H. Productions, Inc..

Boeken
Bishop, R.(2003). Voedingshandboek paarden. Utrecht: Veltman.
Bogaart, N.C.R.(1988). Paarden. Lisse: ZUID BOEKPRODUCTIES BV.
Oliver, R.(s.a.). Compleet handboek paarden. Belgi?: Deltas.
Artikelen uit een gedrukt tijdschrift gevonden op internet
Hallebeek,A.(2002a). Opfok veulens met uitgebalanceerd rantsoen. Hoefslag
Gevonden op 18 november 2005 in Hoefslag databank
Hallebeek,A.(2002b). Voeding van het moederloze veulen. Hoefslag
Gevonden op 18 november 2005 in Hoefslag databank
Hallebeek,A.(2003a). Een vetrijk rantsoen voor sportpaarden. Hoefslag
Gevonden op 18 november 2005 in Hoefslag databank
Hallebeek,A.(2003b). Voeding en vruchtbaarheid. Hoefslag
Gevonden op 18 november 2005 in Hoefslag databank
Geraadpleegde sites op internet
www.dutchhorsesunlimited.com
www.havens.nl
www.horsefit.nl
www.trekpaarden.be
www.gravenmate.com
members.home.nl/psvdehoefslag/
www.paardnatuurlijk.nl
www.cavalor.be
www.equifyt.com